Komu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?

28 kwietnia 2020
hello world!

Polskie prawo przewiduje przyznanie osobom bezrobotnym pomocy w postaci zasiłku dla bezrobotnych. Komu konkretnie ono przysługuje? Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych?

Kim jest osoba bezrobotna w rozumieniu ustawy?

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osobą bezrobotną jest przede wszystkim osoba będąca obywatelem polskim. Poza tym - na specjalnych warunkach - o przyznanie statusu bezrobotnego mogą ubiegać się niekiedy także cudzoziemcy. Osoba bezrobotna to osoba, która bezpośrednio przed rejestracją była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium RP przez co najmniej 6 miesięcy. Za osobę bezrobotną uważa się także:

  • osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, ale zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy albo
  • jeżeli jest osobą niepełnosprawną - zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy; nieuczącą się w szkole,

jeżeli ukończyła 18 lat, a ponadto jeżeli NIE:

  • osiągnęła wieku emerytalnego,
  • nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy; renty szkoleniowej, socjalnej, rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia; innej pracy zarobkowej; zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, ani nie pobiera innych świadczeń,
  • jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym,
  • uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów specjalnych produkcji rolnej, 
  • złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis: zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej,
  • jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności (z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego),
  • uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  • pobiera zasiłku stałego,
  • otrzymuje świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,
  • pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego,
  • podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników,
  • pobiera na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłku dla opiekuna.

Warunek 1 - rejestracja jako bezrobotny i brak propozycji ze strony urzędu

Osoba bezrobotna ma prawo ubiegać się o zasiłek, który stanowi formę zapomogi dla osób, które straciły pracę. Zasiłek z powiatowego urzędu pracy może uzyskać osoba, która zarejestrowała się jako bezrobotna i nie ma dla niej propozycji:

  • odpowiedniej pracy,
  • stażu,
  • przygotowania zawodowego dorosłych,
  • szkolenia,
  • prac interwencyjnych lub robót publicznych

oraz spełnia wymagania niezbędne do jego otrzymania.

Warunek 2 - praca i składki na Fundusz Pracy

Poza brakiem odpowiedniej propozycji ze strony urzędu pracy, drugim warunkiem koniecznym do otrzymania zasiłku jest to, że przysługuje on wyłącznie osobom, które w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:

  1. były zatrudnione i osiągały wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2020 r. jest to kwota 2.600 zł; w 2019 r. było to 2.250 zł) oraz z wynagrodzenia tego odprowadzane były składki na Fundusz Pracy (w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni); co więcej, wymiar etatu pracy pozostaje tu bez znaczenia. Znaczenie ma wyłącznie wysokość wynagrodzenia - musi być ono w wysokości co najmniej wynagrodzenia minimalnego,
  2. pracowały na podstawie umowy o pracę nakładczą (również z co najmniej minimalnym wynagrodzeniem),
  3. świadczyły usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, przy czym kwota stanowiąca w tym przypadku podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i na Fundusz Pracy stanowiła co najmniej kwotę minimalnego wynagrodzenia w przeliczeniu na pełny miesiąc,
  4. opłacały składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub współpracy a składki płacili od kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  5. wykonywali prace w okresie tymczasowego aresztowania lub pobytu w więzieniu (tu również składki od minimalnego wynagrodzenia),
  6. pracowali w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.(tu również podstawą składek jest co najmniej minimalne wynagrodzenie),
  7. byli za granicą i przybyli do kraju jako repatrianci,
  8. pracowali, pełnili służbę lub wykonywali inną pracę i osiągali dochód, od którego istniał obowiązek opłacenia składek na Fundusz Pracy.

Zasiłek dla bezrobotnych - wysokość

Wysokość zasiłku dla bezrobotnych uzależniona jest od stażu pracy bezrobotnego. Jeśli osoba zarejestrowana jako bezrobotny posiada:

  • poniżej 5 lat stażu pracy - otrzyma 80% zasiłku podstawowego,
  • między 5 a 20 lat stażu pracy - 100% zasiłku podstawowego,
  • powyżej 20 lat stażu pracy - 120% zasiłku podstawowego.

W 2020 roku w okresie pierwszych trzech miesięcy pobierania świadczenia zasiłek dla bezrobotnych wynosi odpowiednio dla osób zarejestrowanych jako bezrobotne posiadających:

  • do 5 lat stażu - 689,20 zł brutto (603,17 zł netto),
  • od 5 do 20 lat stażu - 861,40 zł brutto (741,87 zł netto),
  • powyżej 20 lat stażu - 1 033,70 zł brutto (880,67 zł netto).

Z kolei przez kolejne miesiące pobierania zasiłku wynosi on dla osób bezrobotnych posiadających:

  • do 5 lat stażu - 541,10 zł brutto (483,49 zł netto),
  • od 5 do 20 lat stażu - 676,40 zł brutto (592,52 zł netto),
  • powyżej 20 lat stażu - 811,70 zł brutto (701,65 zł netto). 

Wysokość zasiłku dla bezrobotnych podlegają waloryzacji raz w roku, 1 czerwca. Waloryzacja  ta dokonywana jest na podstawie cen towarów i usług konsumpcyjnych za rok poprzedni ogłaszanych przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Jak uzyskać zasiłek dla bezrobotnych?

Zasiłek dla bezrobotnych przyznawany jest na okres od 180 do 365 dni. Okres 180 dni przeznaczony jest dla osób, które mieszkają na obszarze powiatu, którego stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Natomiast zasiłek na 365 dni przyznaje się, jeżeli osoba starająca się o niego:

  • mieszka na obszarze powiatu, którego stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju,
  • ma powyżej 50. roku życia oraz posiada co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku,
  • ma na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek również jest osobą bezrobotną i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez osobę składającą wniosek, lub
  • samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat.

Zasiłki urząd wypłaca w okresach miesięcznych z dołu. Zasiłek za niepełny miesiąc ustala się,.dzieląc kwotę przysługującego zasiłku przez 30 i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie, za który zasiłek przysługuje. Za okres pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych urząd wystawia PIT11.

Wymagane dokumenty

Do złożenia wniosku o zasiłek dla bezrobotnych należy posiadać dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość. Dodatkowo wymagane są dokumenty, które potwierdzają wykształcenie, posiadane uprawnienia i zrealizowane kursy i szkolenia osoby starającej się o zasiłek. Należy dostarczyć także świadectwa pracy lub inne dokumenty, z których wynika staż pracy (niezbędny do obliczenia wysokości zasiłku). W przypadku przedsiębiorców konieczne jest dostarczenie zaświadczenia z ZUS potwierdzającego opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy. Muszą oni też złożyć zaświadczenie o wykreśleniu lub zawieszeniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Co istotne, możliwe jest zarejestrowanie się jako bezrobotny całkowicie online - wystarczy do tego posiadanie profilu zaufanego.

chevron-down
Copy link