Koronawirus: Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika?

28 kwietnia 2020
hello world!

Problemy organizacyjne i finansowe wywołane pandemią koronawirusa dotknęły praktycznie wszystkich, w tym także pracodawców i pracowników. Część z nich dostała już wypowiedzenia lub propozycje przejścia z pełnego na część etatu. Pracodawcy robią co mogą, aby utrzymać płynność finansową i funkcjonowanie swojej działalności. Ich działania nie mogą być jednak dowolne. Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika?

Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika?

Obecnie wielu pracowników obawia się ciążącego na nich ryzyka utraty pracy. Ryzyko likwidacji wielu stanowisk i cięcia kosztów przez przedsiębiorstwa jest efektem epidemii wywołanej przez koronawirusa i jej negatywnego wpływu na gospodarkę. Czy zatem w takiej sytuacji pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, powołując się na złą sytuację firmy w związku z pandemią koronawirusa? Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika z powodu koronawirusa?

W przypadku umów zawartych na czas określony jest to możliwe. W takiej sytuacji przepisy kodeksu pracy nie wymagają nawet uzasadnienia takiej decyzji. Pracodawca może zatem zwolnić pracownika, zachowując odpowiedni okres wypowiedzenia. Natomiast jeśli chodzi o umowy zawarte na czas nieokreślony, to – o ile ustawodawca nie wprowadzi zmian specustawą – pracodawca może zlikwidować poszczególne stanowiska pracy, powołując się na okoliczność zmniejszenia zatrudnienia z powodu negatywnych skutków epidemii koronawirusa. Co więcej, jeżeli pandemia COVID-19 ma wpływ na działalność pracodawcy (np. przychody firmy) przedsiębiorstwo może także przeprowadzić zwolnienia grupowe.

Kiedy pracodawca może zwolnić pracownika - porozumienie

Pracodawcy, którzy nie mogą zwolnić pracownika zgodnie z prawem, często proponują rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Jednak z punktu widzenia pracownika rozwiązanie takie jest korzystne tylko w dwóch przypadkach. Będzie tak, gdy ma on już ofertę pracy u innego pracodawcy. Inną taką sytuacją jest groźba zwolnienia dyscyplinarnego. W przeciwnym razie pracownik, który rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem stron, nie będzie mógł przez okres 6 miesięcy od daty rozwiązania umowy pobierać zasiłku dla bezrobotnych. Co więcej, jeżeli w rozwiązaniu znajdą się odpowiednie zapisy, może też stracić okres wypowiedzenia, odprawę, ekwiwalent urlopowy i inne przysługujące mu świadczenia.

Umowa zlecenie

Negatywne skutki pandemii koronawirusa mogą dosięgnąć również zleceniobiorców. Zleceniodawca może bowiem rozwiązać umowę zlecenie łączącą strony, rezygnując z dalszego świadczenia zlecenia. Ze względu na sytuację związaną z koronawirusem. Będzie tak, jeżeli obecna sytuacja epidemiologiczna w kraju ma wpływ na działalność zleceniodawcy. Zgodnie z art. 746 Kodeksu cywilnego przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie, w tym w trybie natychmiastowym z ważnych przyczyn. W takim przypadku należy jednak wypłacić wynagrodzenie za wykonaną już pracę.

Umowa o dzieło 

W przypadku umów o dzieło, w których najważniejsze jest osiągnięcie zamierzonego rezultatu (napisanie artykułu, stworzenie projektu architektonicznego, wybudowanie domu), rozwiązanie takiej umowy może nastąpić jedynie za porozumiem stron lub w konkretnych przypadkach. Reguluje je kodeks cywilny. Zlecający w każdej chwili może od niej odstąpić. Musi przy tym jednak zapłacić wynagrodzenie, pomniejszając je o to, co wykonawca zaoszczędził. Może być to kwota stanowiąca wartość nieużytych materiałów czy zaoszczędzonego czasu.

Wypowiedzenie? Pamiętaj o swoich prawach

Niezależnie od rodzaju wypowiedzianej umowy, pracownikom przysługuje prawo do wypłaty wynagrodzenia za wykonaną już pracę oraz ewentualnie za odpowiedni okres wypowiedzenia. Pracownikom, których umowy o pracę zostały rozwiązane w ramach zwolnień grupowych, przysługuje także dodatkowa odprawa pieniężna. Uzależniona jest ona od stażu pracy. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku likwidacji stanowisk pracy w firmach zatrudniających powyżej 20 osób. W mniejszych przedsiębiorstwach odprawa co prawda nie przysługuje, ale wynagrodzenie za okres wypowiedzenia – już tak. Co więcej, jeżeli uzasadnieniem likwidacji jest sytuacja epidemiologiczna, ale epidemia koronawirusa nie ma wpływu na sytuację przedsiębiorstwa, pracownik może domagać się przywrócenia do pracy lub wypłaty odszkodowania.

Nowa praca w dobie pandemii

Co więcej, w obecnej sytuacji na rynku szanse znalezienia nowej pracy są dosyć pesymistyczne, biorąc pod uwagę zarówno znalezienie jakiejkolwiek pracy, jak i pracy tak samo dobrej jak obecna czy poprzednia.

chevron-down
Copy link