Zatrudnianie cudzoziemców spoza UE w 2018 r.

Nietrudno zauważyć, iż zapotrzebowanie na pracę w naszym kraju systematycznie wzrasta, z drugiej strony, nie rzadko brakuje przysłowiowych „rąk do pracy”. Stąd coraz częściej pracodawcy decydują się zatrudniać obcokrajowców spoza UE, którzy wypełniają wakaty w tych sektorach gospodarki, gdzie Polaków niewątpliwie brakuje, np. turystyka czy rolnictwo.

W tym roku tj. 2018 r. prognozuje się, iż Ukraińcy będą stanowić ponad 2 mln. kadry pracowniczej.

Zmiany – czego dotyczą?

Zmiany dotyczą przede wszystkim prac sezonowych oraz krótkoterminowych.

Przepisy w tym zakresie reguluje Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wprowadza ona nowość do polskiego systemu prawnego. Od 1 stycznia 2018 r. pracodawcy mogą zatrudniać osoby z państw trzecich do prac sezonowych. Taka sytuacja może mieć miejsce na podstawie „zezwolenia na pracę sezonową”.  

Dotychczas było inaczej. Cudzoziemiec, który zgodnie z przepisami nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w naszym kraju, (oprócz legalnego pobytu na terenie RP) musi takie pozwolenie posiadać. Wcześniej przepisy przewidywały wyłącznie zezwolenia na pracę typ: A, B, C, D oraz E.

Nowy typ zezwolenia na pracę

Od 1 stycznia 2018 r. ustawodawca wprowadził nowy typ zezwolenia na pracę, tj. typ S. Jest to nic innego jak możliwość zatrudnienia cudzoziemca do pracy sezonowej na podstawie zezwolenia – typ S.

Za pracę sezonową uznajemy pracę wykonywaną w konkretnych branżach. Głównie mowa tutaj o takich branżach jak: rolnictwo, turystyka czy ogrodnictwo. Pracę tę należy wykonywać przez okres nie dłuższy niż 9 miesięcy w roku kalendarzowym. Wówczas możemy mówić o pracy sezonowej.

Czas zatrudnienia

Pojawia się kolejna zmiana, dotycząca czasu zatrudnienia obywatela z wyżej wskazanych państw przy pracach sezonowych.  Wydłużają ten czas z obowiązujących 6 miesięcy do 9 miesięcy w roku kalendarzowym. Nadto (za wyjątkiem pracowników tymczasowych), pracodawca na okres łącznie nie przekraczający 30 dni w okresie obowiązywania „zezwolenia na pracę sezonową” będzie mógł powierzyć cudzoziemcowi inną pracę, niezwiązaną z działalnością sezonową. Stanie się tak bez konieczności występowania z wnioskiem o odrębne dodatkowe zezwolenie. Przez 4 miesiące (7 dni w miesiącu) pracodawca będzie mógł powierzyć pracę biurową polegającą przykładowo na przyjmowaniu zamówień, wystawianiu faktur czy też prace dostawcze (transportowe) –  nie przekraczając łącznie 30 dni w trakcie ważności tego zezwolenia. Należy pamiętać, że w takim przypadku wysokość wynagrodzenia musi pozostać co najmniej na istniejącym dotychczas poziomie.

Co istotne, również w okresie ważności zezwolenia cudzoziemiec będzie mógł wykonywać każdą pracę sezonową, a zatem nie tylko tę konkretną wskazaną w zezwoleniu.

Oświadczenia oraz zezwolenia przed i po 2018 roku

  1. Okres przejściowy polega na tym, iż oświadczenia zarejestrowane przed 1 stycznia 2018 r. obowiązują do końca 2018 r. i na ich podstawie cudzoziemiec zatrudniony spoza UE może pracować. Inaczej mówiąc, oświadczenia zarejestrowane do dnia 31 grudnia 2017 roku, uprawniają cudzoziemców do wykonywania pracy do dnia 31 grudnia 2018 r.
  2. Z dniem 1 stycznia 2018 r. oświadczenia o powierzeniu pracy obywatelowi państwa trzeciego są rejestrowane wyłącznie w sytuacji pracy nie-sezonowej. Natomiast dodatkowo istnieje możliwość wystąpienia (ubiegania się) o zezwolenie na pracę sezonową max. do 9 miesięcy w roku kalendarzowym.
  3. Podmioty, które prowadzą te sprawy, nadal pozostają niezmienione i są to Powiatowe Urzędy Pracy.

Procedura zatrudniania

  1. Z wnioskiem o wydanie zezwolenia o pracę sezonową występuje do starosty przyszły pracodawca. Pracodawca, czyli ten, który ma zamiar powierzyć wykonywanie pracy obcokrajowcowi. Wniosek ten nie jest zwolniony od kosztów. Podlega on symbolicznej opłacie w wysokości 30 zł.
  2. Ułatwieniem jest fakt, że pracodawca składający wniosek o zezwolenie na pracę sezonową dla osoby z wyżej wymienionych państw, nie musi przedstawić informacji starosty odnośnie braku możliwości zatrudnienia obywateli RP, a zatem zaspokojenia potrzeb kadrowych z lokalnego rynku pracy.
  3. Warto również zasygnalizować, iż istnieją dwa warianty zatrudnienia przy pracy sezonowej. Ważne jest, czy osoba z Państwa trzeciego przebywa już legalnie na terenie RP, czy dopiero ma zamiar przyjechać do Polski, celem wykonywania pracy sezonowej.

Jak widać, w zależności od sytuacji, mamy „ścieżkę” krajową i zagraniczną, według której należy postępować, zatrudniając takiego pracownika.

Możliwość odmowy wydania zezwolenia przez starostę

Co stanie się, jeśli pracodawca nie spełni wymogów proceduralnych bądź był już wcześniej karany w związku z powierzeniem pracy cudzoziemcom?  Starosta wówczas odmawia wydania zezwolenia.

Starosta może odmówić wydania zezwolenia. Stanie się tak, jeśli pojawią sie pewne wątpliwości dotyczące niezgodnych z prawem praktyk.

W takiej sytuacji pracodawca ma prawo odwołać się do ministra właściwego do spraw pracy. Minister ten jest organem II instancji.

Obowiązki pracodawcy

Obowiązkiem pracodawcy, który zatrudnia cudzoziemca do pracy sezonowej jest zawarcie umowy na piśmie. Umowa ta musi uwzględniać warunki określone w zezwoleniu na pracę. Język umowy natomiast musi być zrozumiały dla obcokrajowca.

Muszą być przestrzegane również inne obowiązki. Ważne jest przechowywanie kopii dokumentów związanych z pobytem cudzoziemca. Jeśli umowa podlega ubezpieczeniu, musi być uprzednio zgłoszona do ubezpieczenia społecznego, w terminiu 7 dni od jej zawarcia.

Zmiany w omawianym zakresie wynikają z wdrożenia dyrektywy unijnej. Mowa tutaj o dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w charakterze pracownika sezonowego.