Zmiany dla nauczycieli - od września nowe zasady zatrudnienia

3 września 2018
/

Dłuższa ścieżka awansu, koniec z zatrudnieniem na umowę cywilnoprawną, a także wprowadzenie innego systemu oceniania nauczycieli. Takie zmiany wprowadza ustawa z dnia 27 października 2017 roki o finansowaniu zadań oświatowych.

Dłuższa droga kariery

Podstawowa ścieżka awansu zawodowego zostaje wydłużona. Łącznie będzie trwać 15 lat. Wcześniej trwała ona 5 lat mniej. Osoba, która rozpoczyna swoją przygodę z zawodem pedagoga startuje jako nauczyciel stażysta. Zgodnie z nowym aktem prawnym okres ten potrwa rok i dziewięć miesięcy (wcześniej trwał tylko 9 miesięcy). Pod koniec stażu obowiązkowe będzie zaliczenie specjalnego egzaminu przed komisją.

Po pozytywnym zakończeniu ww. okresu zainteresowany staje się nauczycielem kontraktowym. Ten poziom kariery musi trwać minimum 3 lata (rok więcej niż przed zmianą) zanim będzie dostępna możliwość awansowania na stopień nauczyciela mianowanego. Kolejny awans jest dostępny dopiero po 4 latach pracy. Jest to najbardziej widoczna zmiana, ponieważ w poprzednim stanie prawnym wystarczył rok, by pedagog wspiął się o jeden szczebel kariery wyżej.

Ocena pracy i pensum dla nauczycieli

Uzyskanie wyższego stopnia uzależnione jest nie od oceny dorobku konkretnej osoby, a oceny jej pracy. Jest to całkowita zmiana w stosunku do poprzedniego stanu prawnego. Oceniać nauczyciela będzie dyrektor placówki, zaś samego dyrektora nadzorować będzie właściwy organ. Taka ocena przy awansie zawodowym będzie wystawiana obowiązkowo co 3 lata. Gdy zajdzie potrzeba ww. ocenianie może odbyć się w dowolnym momencie na wniosek rady szkoły, rady rodziców, organu prowadzącego szkołę lub dyrektora.

Nowy system dzieli poszczególne stopnie awansu i na każdym z nich nauczyciel będzie oceniany wg różnych kryteriów. Im wyższe stanowisko, tym ich liczba wzrasta:

  • Stażyści - 9 kryteriów;
  • Nauczyciele kontraktowi - 14 kryteriów;
  • Nauczyciele mianowani - 19 kryteriów;
  • Nauczyciele dyplomowani - min. 23 kryteria.

Skala oceny po nowelizacji zawiera również ocenę wyróżniającą. Otrzymają ją nauczyciele, którzy wykazali się najlepszymi umiejętnościami w swoim zawodzie. MEN zapowiedział, że każda osoba która otrzyma ww. ocenę może liczyć na nagrodę pieniężną. Na początku kwota nie imponuje, ponieważ wynosi zaledwie 95 zł (od 2021 roku wzrośnie do 190 zł).  Na wrzesień 2022 roku jednak planowany jest nagły jej wzrost do tzw. 500+ dla nauczycieli.

Ujednolicone zostało także pensum dla nauczycieli specjalistów: psychologów, pedagogów i logopedów. Wynosić ma 22 godziny tygodniowo. Wcześniej to samorządy decydowały, ile godzin w tygodniu specjalista ma pracować bezpośrednio z uczniami.

Tylko umowa o pracę

Karta Nauczyciela została rozszerzona o nowy artykuł (10a), zgodnie z którym każda ze szkół i przedszkoli jest zobowiązana do zatrudniania nauczycieli wyłącznie na umowę o pracę. Taki stan rzeczy jest odpowiedzią na problem poruszany przez związki zawodowe nauczycieli. Chodzi mianowicie o  zbyt częste zatrudnianie pedagogów w oparciu o tzw. "śmieciówki".

Nowy przepis dotyczy zarówno nauczycieli pracujących w placówkach publicznych, jak i prywatnych. Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) zwraca uwagę, że ww. zakaz dotyczy jedynie nauczycieli i nauczycieli specjalistów. Specjalista, który nie posiada uprawnień o charakterze pedagogicznym nadal może być zatrudniany w inny sposób.

Godziny nadliczbowe i likwidacja stanowiska asystenta

Dyrektor, wicedyrektor, a także nauczyciele którzy obejmują stanowiska kierownicze i korzystają z obniżonego tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nie będą otrzymywać godzin ponadwymiarowych. Jedynym wyjątkiem od reguły jest stan, w którym to będzie konieczne ze względu na realizację ramowego planu nauczania.

Od 2019 roku rozpocznie się również likwidacja stanowiska asystenta nauczyciela. Ministerstwo Edukacji Narodowej tłumaczy to tym, że było ono utworzone z myślą o sześciolatkach. W sytuacji, kiedy obowiązek szkolny powrócił do stanu sprzed wcześniejszych zmian (7 lat) stało się ono niepotrzebne. Każda z osób piastująca to stanowisko zakończy swoją karierę do 31 sierpnia 2010 roku.