Zawieszenie okresowych badań lekarskich z powodu koronawirusa

27 marca 2020
hello world!

Nowelizacja specustawy dotyczącej koronawirusa przyniosła kolejne daleko idące zmiany. Wraz z wejściem w życie stanu epidemicznego polski rząd wprowadził zawieszenie okresowych badań lekarskich.

Zgodnie z art. 12a, w przypadku ogłoszenia wspomnianego stanu epidemicznego lub też stanu epidemii zawiesza się wykonywanie obowiązków określonych w artykule 229 Kodeksu pracy i art. 22a ustawy o transporcie kolejowym w zakresie okresowych badań lekarskich i psychologicznych.

Zawieszenie okresowych badań lekarskich a kodeks pracy

Zgodnie z nowelizacją specustawy art. 229, a dokładniej jego § 2 zdanie pierwsze, jak również § 4-5, czasowo przestają obowiązywać. Przepis zawarty we wspomnianym § 2 podkreśla, że pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. Chodzi o sytuację, kiedy pracownik jest niezdolny do pracy dłużej niż 30 dni z powodu choroby. Wtedy, zgodnie z prawem, podlegał on kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

W § 4 ustawodawca podkreślił zaś, że pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika, który nie posiada aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku i w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Zarówno wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie w zwykłych warunkach przeprowadzało się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę (§ 4a). Te przepisy również zostały zawieszone.

Zgodnie z  § 5 kp pracodawca, który zatrudniał pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających, miał obowiązek zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie również w dwóch innych sytuacjach, tj:

  • po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami;
  • po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami.

Wszystkie powyższe badania zawieszono na czas trwania stanu epidemicznego.

Zawieszenie okresowych badań lekarskich a ustawa o transporcie drogowym

W ustawie o transporcie drogowym również znajdują się przepisy dotyczące badań lekarskich i psychologicznych. Zgodnie z art. 39j kierowca, który wykonuje przewóz drogowy, podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych. Jest to niezbędne do sprawdzenia, czy ów pracownik może wykonywać pracę na stanowisku kierowcy. W normalnych okolicznościach wspomniane badania lekarskie przeprowadza się co 5 lat (do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat) lub co 30 miesięcy, jeżeli kierowca ukończył 60. rok życia.

Badania, o których mowa, zazwyczaj odbywały się przed dniem wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej. Potwierdzały one jej ukończenie. Każde następne badanie (dla kierowców przed 60-ką) odbywało się w terminie właściwym do ukończenia szkolenia okresowego. Nie działo się to jednak później niż do dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego.

Każde z tychże badań wykonywali lekarze uprawnieni do wykonywania badań profilaktycznych, o których mowa w przepisach kodeksu pracy. Musieli oni dodatkowo posiadać uprawnienia do przeprowadzania badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców określone w odrębnych przepisach.

Zawieszenie okresowych badań psychologicznych a ustawa o transporcie drogowym

Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym, każdy kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania psychologiczne, o których mowa, przeprowadza się w takich samych odstępach czasowych co badania lekarskie.

Zawieszenie okresowych badań lekarskich a ustawa o transporcie kolejowym

W artykule 22a, dotyczącym rejestrów i list, ustawodawca podkreślił, że badania lekarskie i psychologiczne mogą prowadzić podmioty uprawnione do wykonywania badań w służbie medycyny pracy, zajmujące się zadaniami medycyny kolejowej. Ich celem jest sprawdzenie, czy pracownicy spełniają wszystkie wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne. Te badania są niezbędne do uzyskania licencji maszynisty oraz świadectwa maszynisty, a także zachowania ich ważności. Mogą również prowadzić podmioty uprawnione do wykonywania badań w służbie medycyny pracy, zajmujące się zadaniami medycyny kolejowej.

Kiedy wznowienie okresowych badań lekarskich?

Wszystkie powyższe badania zostały zawieszone. W ust. 2 wspomnianego art. 12a specustawy podkreślono również, że po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy:

  • nie zostanie ogłoszony stan epidemii albo
  • po odwołaniu stanu epidemii

pracodawca i pracownik są obowiązani niezwłocznie podjąć wykonywanie zawieszonych obowiązków, o których mowa. Muszą je także wykonać w okresie nie dłuższym niż 60 dni od dnia odwołania danego stanu. W przypadku, gdy będzie to niemożliwe z powodu braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić inny lekarz. Ten sam specjalista może także wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie. Takie orzeczenie traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo od dnia odwołania stanu epidemii.

chevron-down
Copy link