Czynności wymagające zgody drugiego małżonka 

W określonych przypadkach do dokonania ważnej czynności prawnej potrzebna jest zgoda drugiego małżonka. Pełni ona funkcję kontrolną względem czynności dokonywanych przez drugiego małżonka.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy zawiera zamknięty katalog takich czynności. Jednakże, należy mieć na uwadze, że zgody tej wymaga się przy czynnościach, które dotyczą składników wchodzących w skład majątku wspólnego małżonków. Tak więc, będzie ona wymaga w sytuacjach gdy małżonkowie pozostają w ustroju wspólności małżeńskiej.

Zgoda drugiego małżonka – kiedy potrzebna?

Stosownie do art. 37 k. r. o.  zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:

1) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków;

2) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal;

3) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa;

4) darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.

Co więcej, należy wskazać, że zgoda potrzebna jest także do czynności, które bezpośrednio nie prowadzą do skutków określonych w ustawie. Są jednak czynnościami wstępnymi, prowadzącymi do zbycia nieruchomości, a więc umowy przedwstępne, niezależnie od formy jej zawarcia (zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 lipca 2016 r. I ACa 205/16).

Co do zasady zgoda drugiego małżonka stanie się zatem konieczna, gdy przedmiotem czynności prawnej będzie nieruchomość, budynek, lokal, gospodarstwo rolne oraz przedsiębiorstwo.

Potwierdzenie umowy przez drugiego małżonka

Zgoda małżonka jest zgodą osoby trzeciej, w rozumieniu art. 63 § 1 k.c. Ważność umowy, którą zawarł jeden z małżonków, bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Druga strona może wyznaczyć małżonkowi, którego zgoda jest wymagana, odpowiedni termin do potwierdzenia umowy. Staje się ona wolna po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu. Małżonek wyrażający zgodę nie staje się stroną czynności prawnej.

Inaczej kształtuje się sytuacja, w przypadku jednostronnej czynności prawnej. Gdyby została ona dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka, będzie ona nieważna.