Zmiany prawne dot. kryptowalut

5 marca 2018
/

1 marca 2018 roku została uchwalona nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Nowe zmiany prawne określają m. in. obowiązek określenia ryzyka prania pieniędzy, przez osoby zajmujące się prowadzeniem giełdy kryptowalut. Określona została również definicja wirtualnej waluty.

Definicja wirtualnej waluty

Po raz pierwszy w polskim prawie została określona definicja wirtualnej waluty. Ustawa o  przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu określa, że są to "cyfrowe odwzorowania wartości", które mogą być wymienione w obrocie gospodarczym na inne prawne środki płatnicze, oraz są akceptowalnym środkiem wymiany. Może również być przechowywany w postaci elektronicznej, jak również zostać przeniesiony i stać się przedmiotem elektronicznego handlu.

Główne zmiany

Celem zmiany ma być zwiększenie efektywności krajowego systemu stworzonego w celu walki z finansowaniem terroryzmu i praniem pieniędzy. Nowelizacja ma na celu dopasować polskie prawo do unijnych dyrektyw.  Zdefiniowane zostały m. in. organy administracji rządowej jako właściwe przeciwdziałaniu ww. przestępstw. Zostali nimi zarówno minister właściwy ds. finansów i Generalny Inspektor Informacji Finansowej.
Ten drugi ma również otrzymać dzięki zmianom prawnym dodatkowe uprawnienia, takie jak możliwość sporządzenia krajowej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Ma również możliwość wydawania decyzji w sprawie spisu osób i podmiotów, względem których można zastosować szczególne środki ograniczające.

Instytucje obowiązane ustawą

Nowelizacja ustawy określiła również instytucje obowiązane do przestrzegania ustawy. Ich zadaniem będzie ocena ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.  W ich kompetencjach znajdzie się również stosowanie środków dot. bezpieczeństwa finansowego. Status instytucji zobowiązanych otrzymają również m. in. banki, podmioty zajmujące się udzielaniem pożyczek, jak również doradcy podatkowi i notariusze.

Do wymienionych podmiotów należą także te prowadzące działalność gospodarczą "polegającą na świadczeniu usług w zakresie wymiany walut wirtualnych". Jest to równoznaczne z tym, że giełdy walut wirtualnych, jak i podmioty prowadzące portfele tych walut będą zobowiązane stosować środki bezpieczeństwa finansowego wobec swoich klientów. Celem jest umożliwienie monitorowania transakcji, w celu wykrycia tych podejrzanych lub mających w jakiś inny sposób związek z finansowaniem terroryzmu lub praniem pieniędzy. Przepisy nowej ustawy mają podlegać weryfikacji Generalnego Inspektora Informacji Finansowej.

Współpraca organów i nowe kompetencje

Zmiany prawne ustawy określiły również zadania, zasady i skład Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego (KBF), której zadaniem ma być wspieranie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF). Powołany do życia został również Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR). Wspomniany Rejestr ma być jawny, a jej celem ba być ochrona uczestników obrotu gospodarczego. Nowy akt prawny dopuszcza również takie mechanizmy, jak blokada rachunku bankowego albo wstrzymanie transakcji, kiedy wystąpi przypadek podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Każda instytucja płatnicza będzie posiadać obowiązek informowania o transakcjach od 1 tys. euro w górę, określonych w procedurach zawartych w dyrektywie unijnej i projekcie ustawy. Określone zostały również zasady dot. współpracy Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z zagranicznymi jednostkami z dziedziny analityki finansowej oraz z Europolem. Opisane zostały także zasady kontroli instytucji zobowiązanych. Przewidywane są także kary pieniężne nakładane na wszystkie instytucje zobowiązane, które nie wywiązują się ze swoich obowiązków.