Podróż służbowa – co trzeba o niej wiedzieć i jak ją rozliczać?

Praca, którą wykonujemy, wiąże się z wieloma obowiązkami. Niewątpliwie, jednym z nich może być odbycie podróży służbowej. Podróż służbowa, a także związane z nią rozliczenia oraz kwestie podatkowe nastręczają pracodawcom, jak i pracownikom wielu problemów. Wątpliwości wokół popularnej „delegacji” wynikają często ze zwykłej ludzkiej niewiedzy.

Pracownicy nie wiedzą, jakie wydatki mogą wliczyć w koszty delegacji. Nie pamiętają także o udokumentowaniu poniesionych wydatków. Pracodawcy natomiast niekiedy mylą oddelegowanie z podróżą służbową.

Podróż służbowa w polskim Kodeksie pracy

Kwestię podróży służbowej reguluje Kodeks pracy (art.77(5) par.1). Stanowi on, że pracownikowi, wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, przysługują pewne prawa. Warto wskazać, że to minister właściwy do spraw pracy określi wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi. Pracownik ten musi być zatrudniony w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej.

Pracownik, który zatrudniony jest u innego pracodawcy niż w powyższej instytucji, podlega innym warunkom należności z tytułu podróży służbowej. Oczywiście, powinny być one określone w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania albo umowie o pracę. Co ważne, w owym układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania, umowie o pracę dieta za dobę podróży służbowej powinna być uregulowana podobnie jak dla pracowników sfery budżetowej. Gdy jednak źródła prawa pracy nie regulują warunków i należności z tytułu podróży służbowej, stosuje się przepisy dot. pracowników sfery budżetowej.

Podróż służbowa w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej

1 marca 2013 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Rozporządzenie w sposób wyczerpujący reguluje zasady rozliczania podróży służbowych. Akt prawny znajduje zastosowanie do pracodawców sfery budżetowej, a także pracodawców prywatnych. Z zastrzeżeniem, że ci ostatni nie ustalili innych zasad odbywania podróży służbowych w przepisach wewnętrznych.

Podróż służbowa – co to w ogóle znaczy?

Terminu podróż służbowa używa się, gdy pracownik odbywa wyjazd poza miejscowość, w której znajduje się siedziba firmy lub stałe miejsce pracy pracownika, na polecenie pracodawcy, w ramach wykonywanej pracy. Warto zaznaczyć, że w polskim prawie podatkowym nie funkcjonuje definicja legalnej podróży służbowej. Powyższy termin obowiązywał do 31 grudnia 2001 r. Był on zawarty w nieobowiązującym już rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 czerwca 1998 r. w sprawie ustalania zasad oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. W rezultacie powstaje wiele niespójności co do definicji podróży służbowej. Ponieważ ani pracodawcy, ani pracownicy nie wiedzą, co podlega pod „podróż służbową”.

Posługując się art.77(5) Kodeksu pracy, można wyróżnić trzy warunki, które łącznie musi spełnić podróż służbowa. Mając na uwadze powyższe, podróż służbowa to wyjazd odbywany:

• na polecenie pracodawcy,
• w celu wykonania określonego przez pracodawcę zadania,
• poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy.

Czym jest polecenie pracodawcy?

Z art. 77(5) Kodeksu pracy wynika, że pracownik odbywa podróż służbową w sytuacji, gdy otrzymał od pracodawcy polecenie wykonania konkretnej czynności. Wydanie polecenia skutkuje powierzeniem czynności pracownikowi. Czynność ta ma charakter odrębny i przejściowy (czasowy). Nie wynika ona z umowy o pracę. W orzecznictwie wskazuje się, że podróż służbowa charakteryzuje się tym, że w całokształcie obowiązków pracownika stanowi zjawisko nietypowe i okazjonalne. Podróżą służbową nie możemy nazwać wykonywania zadań w różnych czynnościach, gdy określono to w umowie o pracę. Dodatkowo, podjęcie się przez pracownika podróży, która łączy się z wykonywaniem określonych czynności na podstawie porozumienia zawartego z pracodawcą, nie jest uznawane za podróż służbową.

Polecenie wyjazdu najczęściej jest wydawane na piśmie. Nie jest to jednak wymóg prawny. Chociaż w celu uniknięcia wszelkich wątpliwości warto sporządzić polecenie właśnie w formie pisemnej. Polecenie pracodawcy musi określać termin (daty, godziny wyjazdu i powrotu, liczbę godzin w podróży na terenie kraju i ewentualnie poza jego granicami), miejsce rozpoczęcia i zakończenia podróży oraz jej cel, środek transportu, z którego podczas delegacji będzie korzystać pracownik, zadanie tego wyjazdu, kwotę zaliczki w walucie obcej lub jej równowartość w złotych, wysokość i kwotę diet oraz ryczałtów, a także inne zatwierdzone wydatki. Pracodawca powinien także poinformować pracownika, w jakim terminie musi dokonać rozliczenia zakończonej podróży służbowej.

Czym jest określone zadanie?

Oczywiście, podróż służbowa wynika z polecenia wydanego przez pracodawcę. Polecenie to dotyczy określonego zadania służbowego. Zadanie służbowe powinno w sposób wyczerpujący określać wskazane zadanie, termin jego wykonania oraz miejsce realizacji.
W wyniku czego podróżą służbową nie jest stałe wykonywanie zadań w miejscowościach i terminach, wybranych przez pracownika w ramach rodzaju jego pracy.

Warto także przytoczyć uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z 19 listopada 2008 r. (II PZP 11/08). SN orzekł, że w przypadku tzw. „pracowników mobilnych” stałe przemieszczanie się nie stanowi zjawiska wyjątkowego. Jest natomiast normalnym wykonywaniem obowiązków pracowniczych.

Czym jest stałe miejsce pracy?

Jedną z cech charakteryzujących podróż służbową jest wykonywanie przez pracownika zadań poza miejscem siedziby pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy. W związku z czym miejsce świadczenia pracy jest jednym z najważniejszych elementów umowy o pracę. Jednak określenie miejsca pracy może spowodować wiele trudności. Są one spowodowane wieloma rozbieżnościami w doktrynie.  Nawiązując do powyższego, miejscem pracy może być konkretny obszar lub stały punkt w znaczeniu geograficznym. Wyraźnie wskazuje się, że umowa o pracę musi określić miejsce jej świadczenia w sposób geograficzny. Wskazanie jako miejsca pracy np. obszaru Polski pozbawiłoby pracownika prawa do należności z tytułu podróży służbowych w każdym przypadku wyjazdu pracownika poza siedzibę firmy.

Stałe miejsce pracy w orzecznictwie Sądu Najwyższego

Warto także dodać, że w ocenie SN pojęcia „miejsce pracy” i „stałe miejsce pracy” oznaczają co innego. Przy czym pojęcie „stałe miejsce pracy” musi być utożsamiane z nazwą miejscowości. Zatem w takiej sytuacji inspektorzy pracy uznają, że stałym miejscem pracy na potrzeby art. 77(5) § 1 k.p. jest siedziba pracodawcy.

W świetle wyroku SN z 19 listopada 2008 r. (II PZP 11/08) wskazane w art. 775 § 1 k.p. pojęcie „stałe miejsce pracy” odpowiada pojęciu „miejsce wykonywania pracy” z art. 29 § 1 pkt 2 k.p. W ocenie sądu interpretacja art. 77(5) § 1 w oderwaniu od art. 29 § 1 pkt 2 prowadziłaby do pominięcia woli stron wyrażonej w umowie o pracę. Dodatkowo miejsce pracy łączy się z jej rodzajem. Miejscem pracownika mobilnego będzie zatem obszar, po którym będzie się on poruszał ze względu na rodzaj umówionej pracy. Stanowi to realizację jego zobowiązania. Wyklucza to także posługiwanie się pojęciem „podróż służbowa” w tym kontekście.

Według innego poglądu pojęcie stałego miejsca pracy nie oznacza wykonywania pracy w tym samym geograficznie miejscu. Możliwe jest zatem, aby stałe miejsce pracy było określone w sposób szeroki, nieoznaczony w konkretny sposób. Na taki sposób rozumienia pojęcia „stałe miejsce pracy” wskazuje uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011r. (II PZP 3/11). Zgodnie z powyższą uchwałą pracownik przedsiębiorstwa budowlanego realizującego inwestycje w różnych miejscowościach może mieć w umowie o pracę określone miejsce wykonywania pracy jako miejsce, w którym pracodawca prowadzi budowy lub innego rodzaju stałe prace. W wyniku czego stałym miejscem pracy takiego pracownika jest miejsce, w którym świadczy on pracę systematycznie przez dłuższy okres czasu.

Podróż służbowa do miejsca zamieszkania pracownika

Jak wskazywałam wcześniej, podróżą służbową jest wykonywanie zadania zleconego przez pracodawcę poza miejscowością, w której znajduje się siedziba firmy lub stałe miejsce pracy pracownika. To pracodawca określa miejscowość rozpoczęcia i zakończenia podróży służbowej Miejscem tym może być zarówno miejsce zamieszkania pracownika lub jego pobytu, jak i miejsce pracy. Zasady, na jakich opiera się rozliczanie czasu pracy przez pracowników w delegacji, zostały sformułowane przez orzecznictwo i doktrynę. Warto wskazać, że takich regulacji nie ma w przepisach prawa pracy. Obowiązuje zatem zasada, że miejsca delegowania oraz powrotu z podróży służbowej nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli dojazd nie przypada w czasie normalnych godzin pracy zatrudnionego, zgodnie z jego rozkładem czasu pracy (wyrok SN z 23 czerwca 2005 r., II PK 265/04, OSNP 2006/5-6/76, wyrok SN z 27 października 1981 r., I PR 85/81, OSNC 1982/5-6/76).

Do czasu pracy wliczamy jednak ten czas podróży służbowej, w którym pracownik wykonuje pracę, nawet jeżeli nie pokrywa się on z jego godzinami pracy. Najbardziej istotną kwestią jest ta, czy podróż służbowa pracownika nie odbywa się do miejscowości, w której zamieszkuje on rzeczywiście.

Podróż służbowa do miejsca zamieszkania pracownika – orzecznictwo i rozporządzenia

Dieta nie przysługuje bowiem za czas delegowania do miejscowości pobytu stałego lub czasowego pracownika (§ 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia o krajowych podróżach służbowych). SN w wyroku z 11 października 2005 r. (I PK 67/05) uznał, że pojęcia te należy interpretować na podstawie prawa administracyjnego, w którym istnieją ustawowe definicje pobytu stałego i czasowego. Pobytem czasowym jest przebywanie w innej miejscowości pod oznaczonym adresem bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Określa to art. 7 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993).

W związku z tym oddelegowanie pracownika do pracy w miejscowości będącej miejscem jego czasowego pobytu może pozbawić go prawa do diety. Do wypełnienia przesłanek wystarczy, że pracownik przebywa w innej miejscowości pod oznaczonym adresem i nie ma zamiaru zmieniać miejsca stałego pobytu. Co ważne, nie ma tu żadnego znaczenia dopełnienie lub niedopełnienie obowiązku meldunkowego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczącym należności z tytułu podróży służbowych dieta nie należy się pracownikowi, któremu zostało zapewnione bezpłatne wyżywienie. Warto zaznaczyć, że chodzi o zagwarantowane posiłki, w sytuacjach związanych z wykonywaniem zadania. Oczywiście, może się zdarzyć, że w miejscowości, do której delegowano pracownika służbowo, mieszka jego rodzina czy znajomi i to u nich może się żywić.

Dieta przysługuje nawet wtedy, jeżeli pracownik nie poniesie żadnych wydatków związanych z zapewnieniem wyżywienia. Nie ma tu zastosowania reguła, że nie przysługuje zwrot wydatku, którego pracownik faktycznie nie poniósł.

Podróż służbowa do siedziby pracodawcy

Co w przypadku, gdy pracownik wykonuje swoją pracę w Warszawie, a siedziba pracodawcy mieści się np. w Krakowie? Czy podróż z Warszawy do Krakowa będzie traktowana jako podróż służbowa?

Na początku warto wskazać, że kodeksowa regulacja nie precyzuje, jak należy wskazać miejsce wykonywania pracy. Wobec czego przyjmuje się, że jest to miejsce, gdzie pracownik faktycznie świadczy pracę. Może się ono pokrywać z siedzibą pracodawcy, ale nie musi. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 1 kwietnia 1985 r. (sygn. akt I PR 19/85, OSP 1986/3/46): „Należy odróżnić »miejsce pracy« pracownika od »siedziby zakładu pracy«. (…)”. W takiej sytuacji pracodawca może zatem ustalić miejsce wykonywania pracy przez pracownika w Warszawie (jeśli faktycznie tam świadczy pracę), chociaż siedziba pracodawcy mieści się w Krakowie.

Ważne jest, by miejsce pracy było określone konkretnie i bez uogólnień. Przyjmuje się, że pod pojęciem miejsca pracy rozumie się stały punkt w znaczeniu geograficznym, bądź pewien oznaczony obszar, sferę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju.

Podróż służbowa do siedziby pracodawcy – wyrok Naczelnego Sądu Apelacyjnego

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 24 listopada 1999 r. (sygn. akt SA/Sz 1780/98) o podróży służbowej oraz o należnościach z tytułu jej odbywania (dietach, kosztach podróży) decyduje to, że określone zadanie w ramach świadczonej pracy wykonywane jest poza miejscem ustalonym w umowie o pracę jako miejscem jej wykonywania. Oznacza to, że w sytuacji, gdy firma ma siedzibę w Krakowie, a pracownik pracuje w Warszawie, wyjazd z Warszawy do Krakowa będzie podróżą służbową, ponieważ podróż ta spełnia wszelkie wymogi podróży służbowej. Pracownik udaje się tam na polecenie pracodawcy oraz w celu wykonania zleconego mu incydentalnie zadania poza swoje, ustalone w umowie o pracę, miejsce pracy.

Podróż służbowa a oddelegowanie

Jak wspominałam, wielu pracodawców myli te dwa pojęcia. Rozróżnienie podróży służbowej od oddelegowania ma jednak istotne znaczenie. Ponieważ są to dwa odrębne pojęcia.

Oczywiście, przywileje pracownika oddelegowanego są inne niż w przypadku podróży służbowej. Co do zasady, oddelegowanemu pracownikowi przysługuje bowiem tylko wynagrodzenie za pracę.  W przypadku warunków oddelegowania do kraju należącego do UE – nie mogą być one mniej korzystne od warunków obowiązujących w kraju świadczenia pracy. W wyniku czego polski pracodawca musi dostosować warunki pracy i płacy do poziomu obowiązującego w kraju delegowania. Jeżeli chodzi o poziom obowiązywania, to dotyczy on czasu pracy, płacy, okresu wypoczynku oraz wymiaru urlopu.

Podróż służbowa jest wykonywaniem na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy pracownika. Podczas gdy oddelegowanie to zmiana określonego w umowie o pracę miejsca wykonywania pracy (na czas określony) na mocy porozumienia stron (aneks) lub w trybie wypowiedzenia zmieniającego. Niewątpliwie wiąże się to ze zmianą ujętego w umowie miejsca wykonywania pracy.

Co ważne, stałe wykonywanie zadań w różnych miejscach i terminach przez samego przedsiębiorcę lub jego pracownika nie jest podróżą służbową. Jeżeli wynika z organizacji pracy.

Podróż służbowa a oddelegowanie – najważniejsza jest zmiana stałego miejsca pracy

Przy dokonywaniu oceny, czy mamy do czynienia z podróżą służbową, czy oddelegowaniem, najważniejsza jest zmiana stałego miejsca wykonywania pracy. Jeżeli wystąpi zmiana stałego miejsca wykonywania pracy, to jest to oddelegowanie. Jeżeli nie nastąpi, to mamy do czynienia z podróżą służbową.

Ważne jest także to, aby rozróżnić podróż służbową za granicę, w celu wykonywania konkretnych zadań poza dotychczasowym miejscem pracy, od wyjazdu w celu stałego wykonywania pracy. Z istoty podróży służbowej wynika, że musi być ona związana z opuszczeniem przez pracownika stałego miejsca pracy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 12 lutego 2009 r., I SA/Sz 629/08, wyrok SN z 30 maja 2001 r., I PKN 424/00 i wyrok NSA w Szczecinie z 7 stycznia 1999 r., SA/Sz 793/98).

Podróż służbowa – co nią nie jest?

Podróżą służbową nie jest wykonywanie zadań w różnych, swobodnie dobranych przez samego pracownika miejscowościach, gdy te swoim zakresem obejmują stałe miejsce wykonywania pracy danego pracownika. W wyniku czego stałe miejsce wykonywania pracy może obejmować całe województwo, a nawet cały kraj. W przypadku, gdy pracownik wykonuje swoją pracę na terenie miast wskazanego województwa, wtedy nie jest to podróż służbowa.

Oczywiście, niekiedy wyjazdy są częścią rzeczywiście wykonywanej pracy przez danego pracownika. W związku z czym nie są wtedy podróżą służbową. Przykładem może być wykonywanie usług budowlanych poza siedzibą firmy lub czynności akwizytorskie.
W rezultacie podróż służbowa (delegacja) jest wyjazdem tymczasowym i incydentalnym poza stałym miejscem pracy pracownika.
Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się natomiast z inną kwestią. Dla osób, które ją prowadzą, delegacją jest wyjazd związany z przedmiotem działalności poza miejsce jej prowadzenia.
Kwestia ta była poruszana także przez Sąd Najwyższy. SN wskazał, że nie każdy wyjazd pracownika może być uznany i potraktowany jako podróż służbowa.

Pracownik, który zawrze z pracodawcą porozumienie, na mocy którego zgodzi się na świadczenie przez pewien okres pracy w innym niż stale miejscu, pozbawi się prawa do świadczeń z tytułu podróży służbowej. Możliwy jest wówczas dodatek miesięczny (wyrok Sądu Najwyższego z z 20 lutego 2007 r. o sygnaturze akt II PK 165/06).

Czy podróż służbowa to nadgodziny?

Warto wskazać, że podróż służbowa to nie nadgodziny. Podróż służbowa bowiem jest częścią charakteru pracy wykonywanej przez pracownika. Czas pracy pracownika jest rozliczany wg typowego czasu wykonywania obowiązków pracowniczych. Warto jednak wskazać, że czas podróży może łączyć się z istnieniem nadgodzin.

Czas podróży może przypadać jednocześnie w czasie pracy, zgodnie z obowiązującym danego pracownika rozkładem czasu pracy, jak i poza czasem pracy określonym w rozkładzie. Czas podróży w trakcie godzin pracy podlega zaliczeniu do czasu pracy, a po godzinach już nie.
Co ciekawe, za nadgodziny nie będzie uznany czas spędzony w podróży służbowej, który przypadał poza obowiązującym pracownika rozkładem czasu pracy. Natomiast czas wykonania zadania może przypadać w czasie pracy mieszczącym się w normalnym rozkładzie czasu pracy pracownika bądź nie. Jeśli pracownik wykonuje zadanie w delegacji służbowej poza normalnymi godzinami swojej pracy, będzie mu z tego tytułu przysługiwało dodatkowe wynagrodzenie za nadgodziny. Jest to zgodne z Kodeksem pracy.

Podróż służbowa kierowcy

Podróż służbowa kierowcy została uregulowana w odmienny sposób. Jeżeli chodzi o tę grupę zawodową, to wobec niej obowiązuje definicja zawarta w art. 2 pkt 7 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2012 r., poz. 1155). Zgodnie z nią podróżą służbową kierowcy jest każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy, przewozu drogowego poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy, na rzecz którego kierowca wykonuje swoje obowiązki oraz inne miejsce prowadzenia działalności przez pracodawcę (w szczególności filie, przedstawicielstwa i oddziały) lub wyjazdu poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy, na rzecz którego kierowca wykonuje swoje obowiązki oraz inne miejsce prowadzenia działalności przez pracodawcę (w szczególności filie, przedstawicielstwa i oddział) w celu wykonania przewozu drogowego. W rezultacie kierowca musi wyjechać poza miejscowość, w której mieści się zakład pracy. Każdy taki wyjazd będzie traktowany jako delegacja.

Czas pracy kierowców

Uchwała SN z 19 listopada 2008 r. (II PZP 11/08) stała się podstawą do nieuznawania wyjazdów kierowców za podróże służbowe. Pracownik-kierowca, który przebywa w trasie, nie wykonuje zdarzenia incydentalnego związanego z oddelegowaniem poza miejsce pracy. W celu rozwiania wszelkich wątpliwości, w 2010 r., do ustawy o czasie pracy kierowców wprowadzono definicję podróży służbowej kierowców.

Posiłkując się art.2 pkt. 7 ustawy, podróż służbowa to każde zadanie służbowe polegające na wykonywaniu, na polecenie pracodawcy:

• przewozu drogowego poza siedzibę pracodawcy, na rzecz którego kierowca wykonuje swoje obowiązki oraz inne miejsce prowadzenia działalności przez pracodawcę, w szczególności filie, przedstawicielstwa i oddziały,
• wyjazdu poza siedzibę pracodawcy, na rzecz którego kierowca wykonuje swoje obowiązki oraz inne miejsce prowadzenia działalności przez pracodawcę, w szczególności filie, przedstawicielstwa i oddziały – w celu wykonania przewozu drogowego.

Kierowcy, będącemu w podróży służbowej, przysługują także należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego.

Czas trwania podróży służbowej oraz jej maksymalna liczba

W obowiązujących przepisach nie ma regulacji, które ograniczałyby liczbę odbywanych podróży służbowych czy czas ich trwania. Wobec czego pracownik może zostać wysłany w delegacje wiele razy w roku i odbywać je przez kilka miesięcy. Jednak niektórzy eksperci pracy uważają, że podróże służbowe powyżej 3 miesięcy powinny być już traktowane jako oddelegowanie.

Czas pracy podczas podróży służbowej

Na początku należy przybliżyć, czym jest tak naprawdę czas pracy. Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 kodeksu pracy). W związku z czym, główną rolę odgrywa fakt pozostawania w dyspozycji pracodawcy. Podczas gdy miejsce wykonywania pracy jest w zasadzie bez znaczenia. Pracownik może bowiem pozostawać w dyspozycji pracodawcy zarówno w jego siedzibie lub poza nią (jeśli tylko dane miejsce zostało wskazane jako miejsce wykonywania pracy).

Podróż służbowa natomiast ma na celu dotarcie do miejsca wykonania zadania, które polecił pracodawca. To miejsce musi znajdować się poza miejscem stałego świadczenia pracy, wynikającym z umowy o pracę. Niewątpliwie, czas pracy i odpoczynku podczas odbywania podróży służbowej może być trudny do ustalenia. Podróż służbowa bowiem nie charakteryzuje się „typowym” dla pracownika rozkładem dnia pracy. Wobec czego, co zalicza się do czasu pracy pracownika?

Do czasu pracy zalicza się w całości czas delegacji, pokrywający się z normalnymi godzinami pracy pracownika, wynikającymi z jego rozkładu pracy. Natomiast do czasu pracy poza godzinami pracy pracownika wlicza się jedynie ten czas, który poświęca on na wykonywanie zadania podczas podróży służbowej.

Co ciekawe, czas podróży praco