Czy można cofać na drodze jednokierunkowej?

17 września 2019
/

Manewr cofania należy do tych trudniejszych nie tylko dla osoby prowadzącej pojazd, ale także dla innych uczestników drogi. Tym samym powinien on być stosowany wyłącznie w określonych sytuacjach. Celowo poruszanie się wstecz jest niedopuszczalne. Czy jednak można cofać, będąc na drodze jednokierunkowej?

Droga jednokierunkowa a cofanie

Znak drogowy D-3, znany jako „droga jednokierunkowa”, oznacza początek lub kontynuację drogi lub jezdni, na której ruch odbywa się w jednym kierunku. Znak ten należy do kategorii znaków informacyjnych i ma na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Spory kłopot z teorią cofania na drodze jednokierunkowej ma wielu kursantów. Cofanie jest jazdą wstecz, co stanowi naruszenie naturalnego porządku ruchu. Pojawia się więc pytanie: czy można cofnąć za znakiem, po którym zaczyna się droga jednokierunkowa? Co więcej, dylemat ten ma także wielu doświadczonych kierowców.

Co na to przepisy?

Przepisy nie zabraniają wprost cofania na drodze jednokierunkowej. Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (dalej jako „prd”), zabrania się cofania pojazdem w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie lub drodze ekspresowej. Przy cofaniu należy jednak ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ruchu i zachować szczególną ostrożność (art. 23 ust. 1 pkt 3 prd). W szczególności należy sprawdzić, czy wykonywany manewr nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub jego utrudnienia. Ważne staje się również upewnienie się, czy za pojazdem nie znajduje się przeszkoda. W razie trudności w osobistym upewnieniu się kierujący jest obowiązany zapewnić sobie pomoc innej osoby. Nałożenie na kierującego tego rodzaju obowiązków podyktowane jest przede wszystkim względami bezpieczeństwa ruchu. Z tego samego powodu zabronione jest cofanie pojazdem w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie lub drodze ekspresowej (art. 23 ust. 2 prd).

Niezachowanie należytej ostrożności

Nieuważne cofanie może wypełniać też przesłanki z art. 98 ustawy Kodeks wykroczeń (dalej jako „kw”), który stanowi, że kto prowadząc pojazd poza drogą publiczną, strefą zamieszkania lub strefą ruchu, nie zachowuje należytej ostrożności, czym zagraża bezpieczeństwu innej osoby, podlega karze grzywny albo karze nagany. W Prawie o ruchu drogowym nie występuje pojęcie należytej ostrożności. Używane są natomiast terminy „ostrożność” oraz „szczególna ostrożność”. Zgodnie z art. 3 ust. 1 prd, uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga – szczególną ostrożność, unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę (...). Natomiast pojęcie szczególnej ostrożności, wyjaśnione w art. 2 pkt 22 prd, stanowi ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w stopniu, który umożliwia odpowiednio szybkie reagowanie.

Należy podkreślić, że na podstawie art. 98 kw karze podlega wyłącznie takie niezachowanie należytej ostrożności, które zagraża bezpieczeństwu innej osoby.

Przeczytaj również:
Zasada szczególnej ostrożności w ruchu drogowym a zasada zaufania

Co w przypadku kolizji?

Przepisy dotyczące cofania nie wyczerpują wszystkich możliwych sytuacji. W przypadku postępowania mandatowego, a również w orzecznictwie sądowym, przyjęło się stosowanie zasady, w myśl której w razie kolizji zazwyczaj za winnego uznaje się kierowcę pojazdu cofającego. Nie zawsze jednak jest to słuszne. Warto więc zawsze pamiętać, że cofanie nie może powodować utrudnienia ruchu.