Czym jest eDowód?

14 listopada 2018
hello world!

Przed drugą wojną światową był dokumentem wydawanym na życzenie. Obowiązek jego posiadania wprowadzili okupanci w czasie II wojny światowej i został on utrzymany przez władze PRL. Po upadku komunizmu nadal pozostał dokumentem obowiązkowym, a od początku nowego tysiąclecia przyjął formę pojedynczej karty. Mowa tutaj o dowodzie osobistym, który od niedawna zyskuje coraz nowsze funkcje. Od 4 marca 2019 roku istnieje możliwość składania wniosków o tak zwany eDowód. Czym on jest i w jaki sposób można go wykorzystywać?

eDowód to dowód osobisty, który został wyposażony w niewidoczny na zewnątrz chip. Do odczytania z niego danych jest potrzebny specjalny czytnik, ponieważ działa on w oparciu o technologię zbliżeniową. Inaczej mówiąc, eDowód działa podobnie jak karta płatnicza. Z tą tylko różnicą, że nie możemy na nim przechowywać pieniędzy oraz nie możemy go podpiąć do konta bankowego. Oczywiście, wymiana „starych” dowodów na nowe nie jest obowiązkowa, mimo to coraz więcej osób chciałoby mieć eDowód. Przez rok obowiązywania tej formy dokumentu wydano ich ponad 2,7 milionów, a aktywowano ponad milion. Oznacza to, że ponad milion Polaków chce i może korzystać z warstwy elektronicznej eDowodu. O elektroniczny dowód osobisty może się ubiegać każdy obywatel. Osoby, które będą chciały wymienić swój dotychczasowy dowód na eDowód, mogą to zrobić bezpłatnie. 

Skąd wziął się pomysł na wprowadzenie eDowodu?

Projekt wdrożenia eDowodu to zwieńczenie projektu pl.ID, który był zapoczątkowany w 2008 roku. Jego wprowadzenie było efektem wymogu Unii Europejskiej, który dotyczył wdrożenia wielofunkcyjnego elektronicznego dowodu tożsamości z funkcją tożsamości. Przewidywany budżet projektu miał wynieść ponad 294 miliony złotych, z czego 85% zostało sfinansowane przez Unię Europejską. Na stronie polskiej spoczywał obowiązek wdrożenia programu eDowodu. Rozpoczęcie projektu wymiany dokumentów musiało nastąpić najpóźniej do 31 marca 2019 roku, bo w przeciwnym razie konieczny byłby zwrot unijnych środków zainwestowanych w projekt. Ostatecznie budżet projektu szacowany jest na 433 milionów złotych, a planowane zakończenie programu to rok 2029.

eDowód jak wygląda?

Na pierwszy rzut oka eDowód nie różni się niemalże niczym od dotychczasowej formy dokumentu. Jedyna zauważalna zmiana to numer CAN na frontowej stronie. Jest on również zapisany w kodzie kreskowym na rewersie. Czym jest numer CAN? To numer, bez którego nie będziemy mogli skorzystać z elektronicznych funkcji eDowodu. Zabezpiecza też dokument przed odczytaniem danych zapisanych w warstwie elektronicznej przez osoby nieuprawnione. 

Gdzie można wykorzystać funkcje eDowodu?

eDowód zawiera dane, których nie było w poprzednich typach dokumentu. Są to przede wszystkim różne certyfikaty, które pozwalają w pełni wykorzystać funkcje nowego dokumentu. Takie certyfikaty wydawane i weryfikowane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji. Jednym z nich jest pozwolenie na uwierzytelnianie w usługach online. Mogą je uzyskać wszystkie osoby, które ukończyły 13 lat lub są częściowo ubezwłasnowolnione. Aby z skorzystać z tego certyfikatu, niezbędny jest czterocyfrowy kod PIN. Jako środek identyfikacji elektronicznej eDowód pozwala na realizację usług online, które są świadczone zarówno przez administrację publiczną, jak i podmioty komercyjne. Do tej drugiej grupy można zaliczyć przykładowo usługi, które wymagają weryfikacji deklarowanej tożsamości i wieku osoby. 

Inną funkcją jest certyfikat potwierdzania obecności, który znajduje się w każdym eDowodzie i nie wymaga żadnego hasła ani kodu PIN.

eDowód jest także dokumentem podróży. Zawiera on aplikację ICAO (Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego). Oznacza to, że pozwala on na korzystanie z automatycznych bramek granicznych. Co za tym idzie – eDowód umożliwia szybszą i sprawniejszą obsługę na lotnisku. 

Ponadto istnieją plany, aby w przyszłości w placówkach medycznych pacjenci legitymujący się eDowodem mogli rejestrować się bez podawania danych osobowych. 

eDowód a podpis elektroniczny

Podpis elektroniczny to połączenie danych w formie elektronicznej oraz innych, które razem tworzą możliwość identyfikacji osoby, która taki podpis złożyła. Warstwa elektroniczna eDowodu może także zawierać podpis osobisty, czyli specjalny podpis elektroniczny. Jego prawdziwość jest potwierdzana certyfikatem zawierającym personalia, obywatelstwo oraz numer PESEL posiadacza. Jednak, aby taki certyfikat znalazł się w eDowodzie, należy na to wyrazić zgodę w momencie składania wniosku. Elektroniczny podpis cieszy się coraz większą popularnością przede wszystkim ze względu na wygodę, jaką oferuje. Pozwala on na zaoszczędzenie czasu, który w innym przypadku spędzałoby się w kolejkach w urzędzie. 

eDowód – jak złożyć wniosek?

Wniosek o eDowód można złożyć w każdym urzędzie. Można to zrobić również przez internet. Jak go uzyskać? Można to zrobić w kilku prostych krokach. Jeżeli chcesz złożyć wniosek o dowód osobisty przez internet, najpierw musisz założyć profil zaufany lub posiadać już eDowód. To pozwoli potwierdzić Twoją tożsamość. Następnie wejdź na stronę www.gov.pl, gdzie znajdziesz zakładkę Mój GOV. Ostatnim krokiem będzie wybranie usługi „Uzyskaj dowód osobisty z warstwą elektroniczną” i uzupełnienie wniosku. Po zakończeniu procedury wymagany jest podpis za pomocą Profilu Zaufanego. 

Jak długo trwa oczekiwanie na eDowód? Na nowy dowód osobisty czeka się maksymalnie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli termin, z powodu szczególnych okoliczności, ulegnie wydłużeniu, odpowiedni urzędnik ma obowiązek poinformowania nas o tym. 

Po wyrobieniu eDowodu otrzymasz informację, że dokument tożsamości jest już gotowy do odbioru z urzędu, który wcześniej został wskazany we wniosku. 

Czym jest mTożsamość?

mTożsamość to elektroniczny dowód osobisty w telefonie. Nie należy jej jednak mylić z eDowodem. Korzystanie z mTożsamości umożliwia mObywatel, czyli rządowa aplikacja na smartfon. Elektroniczna tożsamość zawiera dane z rejestru PESEL i Rejestru Dowodów Osobistych: imiona, nazwiska, daty urodzenia, PESEL, zdjęcie z dowodu, termin ważności dokumentu, numer dowodu oraz informację, kto go wydał. Za pomocą tej funkcji Polacy mogli potwierdzić swoją tożsamość, aby pobrać kartę do głosowania podczas wyborów do Parlamentu Europejskiego. Pamiętajmy jednak, że nie można wykluczyć, że ktoś pokazuje nam przygotowany wcześniej plik graficzny ze sfałszowanymi danymi. Za pomocą aplikacji mObywatel możemy przekazywać swoje dane innym użytkownikom i w ten sposób potwierdzać ich prawdziwość. Oczywiście można to zrobić jedynie z podstawowymi informacjami, takimi jak: imiona i nazwisko, numer dowodu, informacja oraz jaki organ wydał dowód. Wraz z tymi danymi zostanie przekazane zdjęcie w niskiej rozdzielczości. Weryfikację informacji można także przeprowadzić za pomocą aplikacji mWeryfikator. 

Czy zawsze można korzystać z eDowodu w telefonie?

Warto pamiętać, że eDowód to nie dowód w komórce. eDowód to plastikowy dowód osobisty z warstwą elektroniczną. Dowód w komórce, to z kolei aplikacja mObywatel na smartfony. Dzięki niej możemy wylegitymować się we wszystkich tych sytuacjach, gdzie nie jest wymagany standardowy dowód osobisty. Tradycyjny, plastikowy dowód osobisty jest potrzebny i jeszcze długo będzie, choćby na wymogi państw strefy Schengen. Mamy obowiązek go posiadać, ale nie  zawsze musimy go przy sobie mieć. 

Dzięki dowodowi w aplikacji mObywatel możemy wylegitymować się na przykład przy zakładaniu kart lojalnościowych lub w hotelach. Aplikacja umożliwia też wymianę danych pomiędzy obywatelami. W sytuacjach takich jak stłuczka można okazać swoje dane osobiste bez konieczności spisywania, skanowania lub fotografowania dowodów osobistych. Jednak dokument w telefonie nie znajdzie racji bytu w sytuacjach o charakterze prawnym. Nie uwierzytelnimy nim tożsamości w przypadku podpisywania umowy najmu lub pożyczki bankowej. 

Najsłabszym elementem dowodu w aplikacji jest to, że można z niego korzystać tylko w miejscach, które się na to dobrowolnie zgodzą. Może się więc okazać, że mimo zainstalowania aplikacji w komórce, nie uda się przykładowo wypożyczyć sprzętu w wypożyczalni. 

Jak zastrzec eDowód?

Ponadto właściciele eDowodów mogą uniknąć stresu w przypadku zgubienia dokumentu. W przypadku tradycyjnego dowodu, nawet jeśli po kilku dniach znajdziemy zgubę, to i tak będziemy musieli wyrobić nowy dokument. Właściciel eDowodu w przypadku zgubienia go ma możliwość czasowego zawieszenia dokumentu. Każdy, kto nie wie, gdzie jest jego eDowod i jednocześnie liczy na to, że się znajdzie, może go zawiesić na 14 dni. Jeżeli w tym czasie zawieszenie zostanie cofnięte, dowód zostanie automatycznie unieważniony. Jeśli jednak znajdziemy zgubę i cofniemy zawieszenie w ciągu 14 dni, dowód znów będzie ważny. Jak złożyć wniosek o zawieszenie i odwieszenie eDowodu? Jest to bardzo proste. Na stronie www.gov.pl jest dostępna zakładka „Zgłoś lub cofnij zawieszenie swojego dowodu”. Następnie zaloguj się za pomocą profilu zaufanego i dokończ procedurę. Ta usługa jest bezpłatna, a wykonanie jej jest natychmiastowe. 

eDowód dla dziecka

eDowód może posiadać także osoba, która nie skończyła jeszcze 18 lat. Wyrobienie eDowodu dla dziecka jest całkowicie bezpłatne. Ponadto wniosek o taki dokument może złożyć dowolny rodzic. Dla dzieci w wieku do 5 lat eDowód jest ważny 5 lat, a dla osób powyżej tej granicy wiekowej termin ważności upływa w ciągu 10 lat od jego wydania. Wniosek o eDowód dla dziecka można złożyć w urzędzie lub przez internet. Podobnie jak w przypadku wniosku o dowód dla osoby dorosłej, potrzebny jest eDowód lub profil zaufany. Kolejnym krokiem jest zalogowanie się w zakładce „Złóż wniosek” na stronie www.gov.pl. Dodatkowo, jeżeli dziecko ma więcej niż 13 lat, możesz wyrazić zgodę na umieszczenie w eDowodzie certyfikatu podpisu osobistego. Po zatwierdzeniu i podpisaniu wniosku, czas oczekiwania na dokument w większości przypadków to maksymalnie 30 dni. 

eDowód – czy warto?

Oczywiście, nikt nie ma obowiązku z korzystania z warstwy elektronicznej eDowodu. Z pewnością warto korzystać z możliwości eDowodu, jeżeli zależy nam na większym bezpieczeństwie danych. Wykorzystane w nim zabezpieczenia uniemożliwiają dostęp – bez wiedzy i zgody właściciela dokumentu – do zapisanych informacji. Sam fakt, że dane są zaszyfrowane w warstwie elektronicznej, sprawi, że eDowody mają być trudniejsze do podrobienia niż dokumenty, z których informacje można po prostu odczytać w tradycyjny sposób. eDowody także mogą usprawnić naszą odprawę na lotniskach, a także skrócić oczekiwanie w kolejkach do urzędu. Z dużym prawdopodobieństwem będzie coraz więcej funkcji wykorzystania eDowodu. O tym, że elektroniczny dowód jest dobrym pomysłem, świadczy fakt, że coraz więcej państw (między innymi Austria, Niemcy lub Szwecja) wdraża podobne projekty. 

chevron-down
Copy link