Czym jest hostel dla nieletnich?

9 grudnia 2019
hello world!

Hostele mają pomagać nieletnim w opuszczeniu zakładu poprawczego. Mogą w nim przebywać nieletni, którzy podjęli pracę lub naukę. Jakie warunki należy spełnić, aby móc się tam dostać?

Hostel dla nieletnich

Hostel – w myśl definicji ustawowej zawartej w art. 90a § 2 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (dalej jako „upsn”) – jest jednostką organizacyjną, przeznaczoną dla nieletnich umieszczonych w zakładzie poprawczym. Służy on ułatwieniu procesu usamodzielniania nieletnich lub przygotowaniu ich do zwolnienia z zakładu poprawczego. Zapewnia całodobową opiekę wychowawczą i daje nieletnim możliwość czasowego zamieszkania, w szczególności gdy ich niezwłoczny powrót do środowiska jest niewskazany. Hostel stanowi dział zakładu poprawczego. Może on stanowić również jednostkę organizacyjną poza zakładem poprawczym. Taką, którą prowadzi stowarzyszenie, fundacja lub inna organizacja społeczna ukierunkowana na pomoc w readaptacji społecznej nieletnich.

Przeczytaj również:
Małoletni, nieletni, młodociany – czy to ta sama osoba?

Umieszczenie nieletniego w hostelu

Zgodnie z art. 90a ust. 1 upsn, decyzję o umieszczeniu nieletniego w hostelu podejmuje dyrektor zakładu poprawczego, w którym nieletni przebywa. Przepis ten określa podstawy umieszczenia nieletniego wychowanka zakładu poprawczego w hostelu. Są to dwie różne, alternatywnie określone przesłanki, a mianowicie:

  1. ułatwienie nieletniemu procesu usamodzielniania się, lub
  2. przygotowanie wychowanka zakładu do zwolnienia z tej placówki.

Oprócz jednej z tych dwóch przesłanek w każdym przypadku musi być spełniony dodatkowy warunek. Nieletni w czasie pobytu w hostelu podejmie pracę lub naukę. Umieszczenie nieletniego w hostelu ma miejsce na czas określony.

W przypadku gdy to ma być umieszczenie w hostelu niestanowiącym jednostki organizacyjnej zakładu poprawczego, a w hostelu prowadzonym przez inne, uprawnione do tego jednostki – dyrektor zakładu poprawczego musi zawiadomić o tym sąd rodzinny, który wykonuje orzeczenie, i wstrzymać się z jego wykonaniem do czasu zaakceptowania tej decyzji przez sąd rodzinny (art. 90a § 5 upsn). Sąd rodzinny powinien zająć stanowisko w tej sprawie w terminie 14 dni od otrzymania decyzji dyrektora. Brak decyzji sądu lub odmowa jej akceptacji uniemożliwia umieszczenie nieletniego w hostelu niebędącym jednostką organizacyjną zakładu poprawczego.

Przeczytaj również:
Kiedy nieletni może zostać umieszczony w zakładzie poprawczym?

Hostel? Na wniosek nieletniego

Z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie trybu przyjmowania i zwalniania nieletnich z hosteli, warunków pobytu nieletnich w hostelu oraz sposobu wykonywania nadzoru nad nieletnimi umieszczonymi w hostelach (dalej jako „rozporządzenie”) wynika, że umieszczanie nieletnich w hostelach odbywa się na ich wniosek. Musi być on uzasadniony zamiarem podjęcia nauki lub pracy. Umieszczenie to może mieć miejsce najwcześniej po minimum 6-miesięcznym okresie pobytu w zakładzie poprawczym. Przy czym w przypadkach uzasadnionych wychowawczo okres ten można skrócić do 3 miesięcy. Aby wydana została pozytywna decyzja o umieszczeniu nieletniego w hostelu, niezbędna jest pozytywna opinia zespołu diagnostyczno-korekcyjnego. Opracowuje się ją na podstawie dotychczasowego przebiegu pobytu wychowanka w zakładzie poprawczym i stanu realizacji indywidualnego planu resocjalizacji nieletniego. Co istotne, nieletni umieszczony w hostelu pozostaje nadal wychowankiem zakładu poprawczego (§ 9 rozporządzenia).

Koszty utrzymania

Nieletni przebywający w hostelu zobowiązany jest do częściowego pokrywania wydatków związanych z kosztami utrzymania go w hostelu w wysokości nieprzekraczającej 25% tych wydatków (art. 90a § 3 upsn). Wysokość wydatków związanych z kosztami utrzymania nieletnich w hostelu ustala dyrektor zakładu poprawczego, którego dział stanowi hostel. W przypadku natomiast hostelu prowadzonego przez stowarzyszenie, fundację lub inną organizację społeczną ustalenie wydatków następuje przez kierownika hostelu. Dzieje się to na podstawie średniej kosztów utrzymania wychowanków. Wlicza się to koszty wyżywienia nieletnich, koszty ich zakwaterowania oraz wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w hostelu. Oni także decydują w kwestii wysokości zobowiązania nieletniego do pokrywania wydatków związanych z kosztami utrzymania w hostelu.

Jednak zgodnie z art. 90a § 4 upsn, nieletniego umieszczonego w hostelu, na jego wniosek, można całkowicie lub częściowo zwolnić z obowiązku częściowego pokrywania wydatków, o których mowa w § 3. Ma to miejsce w sytuacji, gdy poniesienie przez niego takiej opłaty jest niemożliwe. Może być ono także zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuację materialną lub osobistą. W szczególności mowa tu o stanie zdrowia, niezawinionym niewykonywaniu pracy zarobkowej czy braku stałych źródeł dochodu. Znaczenie ma również konieczność łożenia przez nieletniego na utrzymanie osób najbliższych.

Ocena zachowania nieletniego

Zgodnie z art. 90a § 6 upsn, kierownik hostelu prowadzonego przez stowarzyszenie, fundację lub inną organizację społeczną informuje okresowo sąd rodzinny, który wykonuje orzeczenie, o zachowaniu się nieletniego w hostelu, w tym o przebiegu nauki i zatrudnienia. Sąd rodzinny może nie określić częstotliwości informowania w postanowieniu akceptującym decyzję dyrektora zakładu poprawczego o umieszczeniu nieletniego w hostelu. Wówczas – w myśl postanowień § 13 rozporządzenia – kierownik hostelu ma obowiązek czynić to na piśmie co kwartał.

Dyrektor zakładu poprawczego lub kierownik hostelu niebędącego jednostką organizacyjną zakładu poprawczego może w każdym czasie stwierdzić brak podstaw do dalszego pobytu nieletniego w hostelu. W takim przypadku, jeśli nieletni nie ukończył jeszcze 21. roku życia, jest umieszczany ponownie w zakładzie poprawczym, z którego przeniesiono go do hostelu (art. 90a § 7 upsn).

 

chevron-down
Copy link