Jak legalnie zatrudnić pomoc domową?

24 lipca 2019
/

Zatrudnienie pomocy domowej, przez co możemy rozumieć pana złotą rączkę, gosposię lub ogrodnika, wymaga podpisania umowy o pracę lub umowy zlecenia i odprowadzania składek do ZUS-u. Podpisanie umowy jest dobrym pomysłem nie tylko ze względu na stronę prawną, ale także ze względu na prozaiczne bezpieczeństwo obu stron.

Forma umowy

Jeśli nasza gosposia lub nasz pan złota rączka nie posiadają własnej działalności gospodarczej, a raczej nie posiadają, bo często ich na to zwyczajnie nie stać, mamy kilka możliwości. Do wyboru jest umowa o pracę (na wybraną ilość etatu), umowa zlecenie, umowa o pracę na czas wykonywanej pracy dorywczej lub nieetatowa umowę o pracę. Przybliżmy sprawnie dwie ostatnie. Umowa o pracę na czas wykonywanej pracy dorywczej (cóż za zgrabna nazwa) może trwać maksymalnie 30 dni i być wykonywana do 6 razy w ciągu roku. Natomiast nieetatowa umowa o pracę może zająć maksymalnie 20 godzin w tygodniu.  

Co powinno znaleźć się w umowie?

Istotnym elementem umowy jest określenie zakresu pracy. Warto to ustalić jeszcze przed jej rozpoczęciem i zawrzeć takie informacje w formie pisemnej. Powinniśmy też określić, kto dostarcza środki czystości czy niezbędne do wykonania pracy narzędzia. Kolejnym ważnym szczegółem jest kwestia rozliczenia – czy płacimy za godzinę pracy, czy za wykonanie danej czynności. Następnie mamy na liście jeszcze formę płatności (przelew lub gotówkę) oraz termin zapłaty. Istotne wydaje się też doprecyzowanie wszystkich szczegółów zadania. Wiemy, że nawet żyjące ze sobą latami pary miewają problemy z ustaleniem, co tak naprawdę oznacza termin “umyte okna.”

Potrzebujesz gotowego wzoru umowy?
Wygeneruj wzór umowy o sprzątanie lub Wzór umowy o wykonanie prac remontowych

Jakie dokumenty trzeba wypełnić w ZUS-ie?

Po podpisaniu umowy z osobą, którą zatrudniamy, trzeba wybrać się do ZUS-u i zgłosić zawarcie stosunku pracy. Tu zaczyna się papierologia. Dokumenty, które trzeba wypełnić to:

  • ZUS ZFA  informuje urząd, że przyjęliśmy na siebie rolę płatnika składek,
  • ZUS ZUA  zgłoszenie zatrudnionej osoby do ubezpieczeń społecznych (ten dokument trzeba wypełnić w ciągu 7 dni od podpisania umowy),
  • formularz ZUS ZZA – zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń zdrowotnych, 
  • ZUS RCA  tylko jeżeli jest się jedynym pracodawcą zatrudnianej osoby albo ZUS RZA – jeżeli będziemy opłacać tylko składkę na ubezpieczenie zdrowotne, ponieważ inny pracodawca opłaca pozostałe, 
  • ZUS DRA – przez jego wypełnienie deklarujemy, jakie składki wpłacamy do ZUS. Deklarację tę trzeba dostarczyć do 15. dnia miesiąca (za miesiąc poprzedni). W tym czasie należy opłacić składki.

Patrząc na powyższe założenia, można się zastanowić, czy nie byłoby szybciej posprzątać samodzielnie. Uwaga! Co roku przed 28 lutego, który jest datą zakończenia okresu rozliczeniowego, pracodawca ma obowiązek wręczenia pracownikowi druku IMIR. Zawiera on zestawienie opłaconych składek. 

Pomoc domowa - umowa zlecenie

Formalności potrzebne do uregulowania umowy zlecenia różnią się od umowy o pracę w kilku punktach. Osoba zatrudniająca w formularzu ZUS ZUA nie jest zobowiązana do deklaracji odprowadzania składek na ubezpieczenie chorobowe. I tu jest przysłowiowy pies pogrzebany, jeżeli ktoś pracuje na etat, a ma podpisaną umowę zlecenie. Dla osoby zatrudnionej oznacza to bowiem, że nie przysługuje jej zasiłek macierzyński, urlop na opiekę nad dzieckiem ani możliwość zwolnienia lekarskiego.

Pomoc domowa - umowa z obcokrajowcem

Zatrudnienie osoby mającej obywatelstwo kraju, który nie należy do UE lub do krajów Europejskiego Okręgu Gospodarczego + Szwajcaria rządzi się swoimi prawami. Niedopełnienie formalności związanych z zatrudnieniem może grozić karą grzywny. Każdy cudzoziemiec, który na mocy przepisów nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w Polsce, musi je posiadać. Nie może jednak zgłosić się po nie sam. O takie pozwolenie ubiega się pracodawca. Wniosek należy złożyć minimum 30 dni przed planowanym zatrudnieniem 

W przypadku pracy sezonowej przewidziano ułatwienia dla obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy. Mogą wykonywać pracę w okresie do 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy bez obowiązku uzyskiwania zezwolenia na pracę. Według rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej praca sezonowa to praca wykonywana przez okres nie dłuższy niż 9 miesięcy w roku kalendarzowym w rolnictwie, ogrodnictwie i turystyce