Niezawiadomienie o wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej to przestępstwo

11 maja 2020
hello world!

Pracodawca powinien zapewnić takie warunki pracy, aby żaden pracownik nie był narażony na niebezpieczeństwo wypadku przy pracy. Jednak zdarzenia takie niekiedy mają miejsce, podobnie jak występowanie chorób zawodowych. Wówczas osoba odpowiedzialna ma obowiązek zawiadomić o tym okręgowego inspektora pracy i prokuratora. Co grozi za niezawiadomienie o wypadku przy pracy?

Definicje wypadku przy pracy i choroby zawodowej

Pojęcia wypadku przy pracy oraz choroby zawodowej określone są w Kodeksie pracy oraz w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Zgodnie z art. 235(1) kp za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym”. Natomiast wypadek przy pracy jest to zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, powstałe w związku z pracą. Tak określa to pojęcie art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Zdarzenie to musi mieć związek z wykonywaną pracą (czasowy, miejscowy i rzeczowy). Nie musi jednak pozostawać z nią w ścisłym związku przyczynowym.

Niezawiadomienie o wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej

Zgodnie z art. 221 ustawy Kodeks karny (dalej jako „kk”) kto wbrew obowiązkowi nie zawiadamia w terminie właściwego organu o wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej albo nie sporządza lub nie przedstawia wymaganej dokumentacji, podlega grzywnie do 180 stawek dziennych albo karze ograniczenia wolności. Przedmiotem ochrony tego przepisu jest prawo pracowników do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz do otrzymywania należnych świadczeń. Co istotne, przepis ten penalizuje nie tylko niezawiadomienie o wypadku lub chorobie, lecz także niezawiadomienie w terminie. Przepisy Kodeksu pracy nakładają obowiązek niezwłocznego zgłoszenia, czyli bez nieuzasadnionej zwłoki. Znamiona czynu zabronionego z art. 221 kk wypełnia także zawiadomienie spóźnione.

Kodeksowy obowiązek

Obowiązek, o którym mowa w art. 221 kk, wynika z uregulowań Kodeksu pracy (dalej jako „kp”). Zgodnie z art. 234 kp pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy. Podobnie jest w przypadku podejrzenia choroby zawodowej. Pracodawca musi niezwłocznie zgłosić właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy każdy taki przypadek (235 § 1 kp).

Gdzie zgłosić zdarzenie?

Właściwy organ, o którym mowa w art. 221 kk, określają przepisy Kodeksu pracy (art. 234 kp). Wynika z nich obowiązek zawiadomienia o wypadku przy pracy zarówno okręgowego inspektora pracy, jak i prokuratora. Co istotne, znamiona czynu zabronionego z art. 221 kk wypełnia zatem zarówno niezawiadomienie inspektora pracy o wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym, mimo zawiadomienia o tym prokuratora, jak i sytuacja odwrotna – niezawiadomienie o takim zdarzeniu obu tych podmiotów.

Kto ponosi odpowiedzialność za niezawiadomienie o wypadku przy pracy?

Sprawcą przestępstwa z art. 221 kk może być wyłącznie osoba, na której ciąży obowiązek zawiadamiania o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych, jak również osoba obciążona obowiązkiem sporządzenia i przedstawienia stosownej dokumentacji tych zdarzeń. Będzie to np. pracodawca zatrudniający pracowników na podstawie umowy o pracę, gdyż tylko one obowiązane są do zawiadamiania odpowiednich organów o wypadkach przy pracy i chorobie zawodowej swoich pracowników (art. 234–236 kp). Sprawcą może być także lekarz publicznej służby zdrowia, jak też wykonujący prywatną praktykę, który ma na podstawie art. 235 § 2 kp obowiązek zgłoszenia właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy każdego przypadku podejrzenia choroby zawodowej, a także lekarz weterynarii, który przy wykonywaniu zawodu stwierdzi u pracownika stykającego się z chorymi zwierzętami objawy mogące nasuwać podejrzenie choroby zawodowej. Sprawcą tego przestępstwa nie może być sam poszkodowany pracownik lub inny pracownik danego zakładu pracy.

Nieumyślne niezawiadomienie o wypadku przy pracy? Popełniasz wykroczenie

Popełnienie czynu z art. 221 kk nieumyślnie skutkuje odpowiedzialnością za wykroczenie z art. 283 § 2 pkt 6 kp. Zgodnie z tym przepisem kto wbrew obowiązkowi nie zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, prokuratora lub innego właściwego organu o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy, nie zgłasza choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę, nie ujawnia wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, albo przedstawia niezgodne z prawdą informacje, dowody lub dokumenty dotyczące takich wypadków i chorób podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

 

chevron-down
Copy link