Odpowiedzialność odszkodowawcza za zgłoszenie nieprawdziwych danych do KRS

9 lutego 2021
hello world!

Artykuł 18 ustawy o KRS reguluje kwestię odpowiedzialności za zgłoszenie nieprawdziwych danych do Rejestru. Jego treść służy realizacji gwarancji pewności obrotu zawartych w ustawie o KRS, tj. domniemania prawdziwości danych wpisanych do Rejestru oraz zakazu powoływania się na dane nieistniejące lub wykreślone z Rejestru.

Odpowiedzialność za szkodę

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 112, dalej również jako „ustawa o KRS”) podmiot wpisany do Rejestru ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do Rejestru nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu na jego wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do Rejestru w ustawowym terminie, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Zgodnie jednak z art. 361 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm., dalej również jako „k.c.”) zaistnienie jednej z powyższych przesłanek musi pozostawać w adekwatnym związku przyczynowym z powstałą szkodą. Przykładowo, jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 9 lutego 2001 r. (sygn. III CKN 578/2000), między dokonaniem wpisu w rejestrze handlowym przedmiotu działalności gospodarczej przedsiębiorcy a szkodą poniesioną przez osobę fizyczną w wyniku zawarcia z tym przedsiębiorcą niekorzystnej umowy cywilnoprawnej nie zachodzi adekwatny związek przyczynowy, o jakim mowa w art. 361 § 1 k.c.

Termin ustawowy, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o KRS, został określony przede wszystkim w art. 22 ustawy o KRS, zgodnie z którym wniosek o wpis do Rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Nieprawdziwe dane w KRS –odpowiedzialność nie za działania zawinione, a na zasadzie ryzyka

Odpowiedzialność z art. 18 ustawy o KRS nie jest odpowiedzialnością za działanie zawinione – jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka niezależna ani od winy podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru, ani od winy osób, za które ponosi on odpowiedzialność, ani nawet od bezprawności ich zachowania.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 zd. 2 ustawy o KRS podmiot nie ponosi natomiast odpowiedzialności jeśli szkoda:

  • nastąpiła wskutek siły wyższej;
  • nastąpiła wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą podmiot nie ponosi odpowiedzialności.

Pojęcie szkody na gruncie art. 18 ustawy o KRS należy rozumieć szeroko, nie tylko jako poniesiony uszczerbek (damnum emergens), ale także utracone korzyści (lucrum cessans). Należy jednak pamiętać, że po stronie osoby powołującej się na powstanie szkody spoczywa obowiązek jej wykazania.

Zgłoszenie nieprawdziwych danych do KRS – odpowiedzialność w przypadku spółek handlowych

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o KRS odpowiedzialność uregulowaną w tym przepisie ponosi podmiot wpisany do Rejestru. Natomiast jeżeli do Rejestru jest wpisana osobowa spółka handlowa (tj. spółka jawna, partnerska, komandytowa albo komandytowo-akcyjna), odpowiedzialność, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o KRS, ponoszą solidarnie ze spółką osoby odpowiadające za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem (art. 18 ust. 2 ustawy o KRS). To uregulowanie rozszerza ochronę interesów poszkodowanego, wyłączając zastosowanie art. 31 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1526), zgodnie z którym odpowiedzialność wspomnianych osób byłaby subsydiarna, a zatem najpierw należałoby wystąpić z roszczeniem przeciwko spółce.

chevron-down
Copy link