Kim jest płatnik?

11 marca 2020
hello world!

Co do zasady zapłata podatku następuje przez dokonanie wpłaty określonej kwoty przez podatnika bezpośrednio na konto organu podatkowego. Można jednak ułatwić tym podmiotom spełnienie tego świadczenia w związku z zastosowaniem instytucji płatnika. Kim jest płatnik i jaka jest jego rola?

Rola i istota płatnika

Płatnik podatku jest podmiotem, który pełni rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem i organem podatkowym. Do jego zadań należy obliczenie i pobranie od podatnika podatku, a następnie przekazanie go (w określonym terminie) organowi podatkowemu. Oznacza to, że do jego obowiązku nie należy wyłącznie samo przekazanie należnego podatku organowi podatkowemu. Chodzi także o odciążenie podatnika od wypełnienia technicznych obowiązków związanych z zapłatą podatku (np. złożenie właściwych deklaracji podatkowych). Funkcja płatnika nie ogranicza się zatem do pośredniczenia pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym. To na płatniku spoczywa bowiem główny ciężar prawidłowej kwalifikacji wypłacanego świadczenia oraz do prawidłowego wykonania ewentualnych obowiązków związanych z odprowadzeniem podatku na rachunek właściwego organu podatkowego. 

Płatnik - definicja

Zgodnie z art. 8 Ordynacji podatkowej (dalej jako „op”) płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Z płatnikiem mamy do czynienia jedynie w sytuacji, gdy osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej jest obowiązana do obliczenia i pobrania podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Oznacza to, że w przypadku, gdy osoby te nie są zobowiązane do obliczenia i pobrania podatku, nie są płatnikami w rozumieniu art. 8 op. W konsekwencji powoduje to fakt, że nie ma do nich zastosowania art. 30 op dotyczący odpowiedzialności płatników (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2017 r., sygn. II FSK 4125/14).

Kto może być płatnikiem?

Płatnikiem mogą być zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, jak i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, którym wskazane obowiązki płatnika zostaną powierzone przez ustawodawcę. Ustawa nie wskazuje tych podmiotów indywidualnie, tj. z nazwy czy imienia i nazwiska. Określa jedynie pewną kategorię cech lub kryterium, które podmioty te spełniają. Zwraca się przy tym uwagę, że funkcji płatnika nie można powierzyć w drodze umowy cywilnej, można tego dokonać jedynie w drodze ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 kwietnia 2009 r., sygn. I SA/Gd 60/09).

Z płatnikiem mamy do czynienia w przypadku różnych podatków. Szczególną rolę odgrywa on jednak w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest nim bowiem np. pracodawca, który działa jako płatnik z tytułu wynagrodzeń wypłacanych pracownikom z uwagi na łączący te podmioty stosunek pracy. 

Podatnik jednocześnie płatnikiem?

Niekiedy te same podmioty mogą być podatnikami i jednocześnie pełnić funkcję płatnika. Taką sytuacją jest pracodawca prowadzący działalność gospodarczą. Podmiot ten może być jednocześnie m.in.:

  • podatnikiem w podatku dochodowym (płaci podatek od własnego dochodu, który uzyskał w związku z aktywnością jego firmy);
  • podatnikiem w podatku od towarów i usług (płaci podatek w związku ze sprzedażą towarów w ramach wykonywanej działalności gospodarczej);
  • płatnikiem w podatku dochodowym (oblicza, pobiera i przekazuje podatek należny od dochodu uzyskiwanego przez zatrudnionych w jego przedsiębiorstwie pracowników)

Przeczytaj również:
Kim jest podatnik?

chevron-down
Copy link