Podatek PCC - część I

18 października 2018
/

Zawierasz umowę? Jeśli nie płacisz podatku VAT, zapłacisz podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC). Sprawdź, kto płaci taki podatek i kto może być z niego zwolniony.

Kto płaci podatek PCC?

Pamiętaj, poniższe przypadki dotyczą tylko umów, których przedmiotem są rzeczy i prawa majątkowe (majątek), które są w Polsce. A jeśli są za granicą — to tylko jeśli ich nabywca mieszka albo ma siedzibę w Polsce i zawarł umowę w Polsce.

W przypadku umowy zamiany wystarczy, że w Polsce jest jeden z zamienianych przedmiotów.

PCC w skrócie

Rodzaj umowyKto płaciWyjaśnienia
SprzedażTen, kto kupuje. 
ZamianaTen, kto zamienia.Wystarczy, że w Polsce jest jeden z zamienianych przedmiotów.
Darowizna — w części, która dotyczy przejęcia przez osobę, która jest obdarowana, długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy.Ten, kto jest obdarowany.Na przykład dostajesz w darowiźnie samochód i kredyt na ten samochód.
Dział spadku — w części, która dotyczy spłat lub dopłat.Ten, kto w wyniku umowy dostaje rzeczy lub prawa majątkowe ponad swój udział w spadku.Taką umowę możesz podpisać z pozostałymi spadkobiercami. Decydujecie w niej, jak podzielić spadek. Na przykład dostajesz z bratem w spadku samochód (po 50%). Podpisujecie umowę o dział spadku, w której zapisujecie, że to ty przejmujesz samochód i spłacasz brata. Wtedy nabywasz połowę samochodu ponad swój udział w spadku i jesteś jego jedynym właścicielem (twój udział to 50%, w wyniku działu spadku nabywasz drugie 50%, czyli teraz masz 100%). Wtedy to ty płacisz podatek od czynności cywilnoprawnych.
Zniesienie współwłasności — w części, która dotyczy spłat lub dopłat.Ten, kto staje się jedynym właścicielem rzeczy lub prawa majątkowego albo kogo udział w ich współwłasności wzrośnie.Taką umowę możesz podpisać, jeśli masz z kimś współwłasność i chcesz to zmienić. Na przykład ty i twój znajomy jesteście współwłaścicielami motorówki. Ty chcesz przekazać swoją część znajomemu. Ustalasz z nim, ile pieniędzy ma ci przekazać za twoją część. Znajomy daje ci pieniądze (spłaca cię) i to on staje się jedynym właścicielem motorówki. Wtedy to znajomy płaci podatek od czynności cywilnoprawnych.

Inny przykład: ty, siostra i brat jesteście współwłaścicielami samochodu. Każde z was jest właścicielem ⅓. Chcesz przekazać swoją część siostrze. Ustalasz z siostrą, ile pieniędzy ma ci przekazać za twoją część. Siostra daje ci pieniądze (spłaca cię) i staje się współwłaścicielem samochodu razem z bratem (udział siostry ⅔, a brata ⅓). Wtedy to siostra płaci podatek od czynności cywilnoprawnych.

Pożyczka pieniędzyTen, kto bierze pożyczkę, czyli pożyczkobiorca 
Depozyt nieprawidłowyTen, kto przechowuje depozyt, czyli przechowawca.Na przykład podpisujesz umowę, że będziesz przechowywać pieniądze swojego kolegi i w tym czasie możesz z nich korzystać. Kiedy umowa się skończy — musisz oddać tyle, ile powierzył ci kolega.
Ustanowienie ograniczonych praw rzeczowych w postaci odpłatnej służebności i odpłatnego użytkowania (w tym nieprawidłowego).Ten, na rzecz kogo jest ustanawiana służebność lub użytkowanie.Na przykład ustanawiasz na rzecz swojej matki odpłatną służebność mieszkania w twoim domu. Czyli podatek płaci wtedy matka.
Ustanowienie hipotekiTen, kto ustanawia hipotekę. 
Umowa spółki cywilnejWspólnicy spółki 
Umowa spółki innej niż spółka cywilnaSpółkaNa przykład udzielenie pożyczki przez wspólnika spółki jawnej tej spółce.

 

Wszystkie osoby, które zawierają umowę, odpowiadają za to, żeby zapłacić podatek przy:

  • umowie zamiany,
  • umowie spółki cywilnej.

Inne umowy

W przypadku innych umów za podatek odpowiada jedynie nabywca. Jeśli nabywcą jest kilka osób, to wszystkie te osoby (na przykład mąż i żona, którzy kupują razem samochód). Podobnie, gdy kilka osób ustanawia hipotekę.

W takiej sytuacji są 3 możliwości zapłaty podatku:

  • 1 osoba płaci w całości,
  • wszyscy płacą w częściach,
  • niektórzy płacą w częściach.

Części nie muszą być równe, ale ich suma ma dać całą kwotę podatku. Na przykład umowę spółki zawarło 5 osób: 2 płacą podatek po połowie, a pozostałe nie płacą.

Jeśli podatek nie zostanie zapłacony przez te osoby w terminie i w całości — urząd skarbowy może sam zdecydować, kto i ile zapłaci.

UWAGA! Podatek płacisz także, jeśli:

  • zmienisz jedną z wymienionych umów i przez to podwyższy się podstawa opodatkowania,
  • dostaniesz orzeczenie sądu albo zawrzesz ugodę — jeśli mają takie same skutki prawne, jak te umowy. Na przykład jeśli sąd wyda orzeczenie, które znosi współwłasność, trzeba zapłacić podatek jak przy umowie o zniesienie współwłasności.

Kto jest zwolniony z podatku

  • każdy, kto kupuje na własne potrzeby sprzęt rehabilitacyjny, wózki inwalidzkie, motorowery, motocykle lub samochody osobowe — jeśli ma:
    • orzeczenie o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (nieważne jakie ma schorzenie),
    • orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami narządów ruchu,
  • organizacje pożytku publicznego — jeśli dokonują czynności cywilnoprawnych tylko w związku ze swoją nieodpłatną działalnością pożytku publicznego,
  • jednostki samorządu terytorialnego,
  • Skarb Państwa,
  • Agencja Rezerw Materiałowych.

Kiedy nie trzeba płacić podatku

Nie płacisz podatku i nie składasz formularza w tej sprawie, jeśli:

  • kupujesz obce waluty,
  • kupujesz rzeczy ruchome — jeśli podstawa opodatkowania nie przekracza 1 000 zł,
  • pożyczasz NIE WIĘCEJ niż 9 637 zł (liczą się łącznie pożyczki z ostatnich 5 lat od jednej osoby) — jeśli jest to pożyczka od bliskiej rodziny, czyli:
    • małżonka,
    • dzieci,
    • wnuków, prawnuków,
    • rodziców,
    • dziadków, pradziadków,
    • pasierbów, pasierbic,
    • rodzeństwa,
    • ojczyma, macochy,
    • zięcia, synowej,
    • teściów,
  • pożyczasz pieniądze od osób spoza bliskiej rodziny — jeśli wysokość pożyczek od jednej osoby nie przekracza 5 000 zł i od wszystkich osób nie przekracza 25 000 zł.

Przykłady

Przykład 1: Bierzesz od sąsiada 2 pożyczki — pierwsza 2 000 zł i druga 2 500 zł, więc łącznie pożyczasz 4 500 zł. W związku z tym nie płacisz podatku. Jeśli jednak weźmiesz od niego trzecią pożyczkę — 1 000 zł — łącznie pożyczysz 5 500 zł. Wtedy płacisz podatek od kwoty 500 zł, bo o 500 zł przekraczasz limit 5 000 zł, który jest wolny od podatku.

Przykład 2: Pożyczasz od 5 osób po 5 000 zł, więc łącznie pożyczasz wtedy od wszystkich 25 000 zł. W związku z tym nie płacisz podatku. Jeśli jednak pożyczysz od kolejnej osoby 1 000 zł, to łącznie pożyczasz 26 000 zł. Wtedy płacisz podatek od kwoty 1 000 zł, bo o 1 000 zł przekraczasz limit 25 000 zł pożyczki od wielu osób, który jest wolny od podatku. Pamiętaj, że nie możesz przekroczyć limitu 5 000 zł i 25 000 zł w odpowiednich okresach. Każdy z tych okresów trwa 3 lata, licząc od 2009 roku. Czyli są to okresy: 1 stycznia 2009 — 31 grudnia 2011, 1 stycznia 2012 — 31 grudnia 2014, 1 stycznia 2015 — 31 grudnia 2017 i tak dalej. To znaczy, że jeśli pierwszą pożyczkę weźmiesz w październiku 2015 roku, to limit obowiązuje cię do 31 grudnia 2017 roku.

Nie zapłacisz podatku — jeśli złożysz formularz i udokumentujesz otrzymanie pieniędzy, a pożyczasz więcej niż 9 637 zł od najbliższej rodziny, czyli:

  • małżonka,
  • dzieci,
  • wnuków, prawnuków,
  • rodziców,
  • dziadków,
  • pasierbów, pasierbic,
  • rodzeństwa,
  • ojczyma, macochy.

Przede wszystkim deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych złóż do urzędu skarbowego odpowiedniego dla twojego miejsca zamieszkania. Pamiętaj, żeby zrobić to w ciągu 14 dni od zawarcia umowy pożyczki. Przede wszystkim udokumentuj, że otrzymujesz te pieniądze na konto bankowe, rachunek, który prowadzi spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa albo przekazem pocztowym.

Źródło: obywatel.gov.pl