Praca zimą – obowiązki pracodawcy

9 stycznia 2020
hello world!

Zgodnie z polskimi przepisami, zimą do obowiązków pracodawcy należy konieczność zapewnienia odpowiedniej temperatury na stanowiskach pracy w budynkach i środków chroniących przed zimnem pracującym poza nimi. Przypominamy, co stanowią regulacje szczegółowe. Jakie konsekwencje grożą pracodawcy, który się do nich nie dostosuje?

Minimalna temperatura w pomieszczeniach

Aktem prawnym, który reguluje kwestie BHP w pracy, jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy te określają także minimalną temperaturę w pomieszczeniach, w których wykonywana jest praca.

W przypadku lekkiej pracy fizycznej (np. w biurach) temperatura ta nie powinna być niższa niż 18 stopni Celsjusza. Natomiast pozostali pracownicy, zatrudnieni np. w halach produkcyjnych, powinni mieć zapewnioną temperaturę nie niższą niż 14 stopni Celsjusza. Mówi o tym § 30 rozporządzenia. W przypadku pracowników wykonujących w okresie zimowym zadania na wolnej przestrzeni obowiązki pracodawcy są bardziej rozbudowane. Dzieje się tak ze względu na większe zagrożenie wychłodzeniem, które spowodowane jest zjawiskami atmosferycznymi.

Posiłki regeneracyjne

Zgodnie z art. 232 ustawy Kodeks pracy, pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Posiłki regeneracyjne są posiłkami wydawanymi przez pracodawcę pracownikom, którzy wykonują pracę w bardzo ciężkich warunkach atmosferycznych. Wiąże się to ze wzmożoną pracą fizyczną.

Do ciężkich warunków atmosferycznych można zaliczyć np. skrajne temperatury – bardzo wysoka lub bardzo niska. Posiłki regeneracyjne to najczęściej ciepłe posiłki. Ich skład regulowany jest przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia, pracodawca zapewnia posiłki pracownikom wykonującym prace związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet. Mowa o pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni w okresie zimowym. Za okres zimowy na potrzeby przydzielania pracownikom posiłków regeneracyjnych uważa się z kolei okres od 1 listopada danego roku do 31 marca następnego roku.

Stanowiska, na których mogą być wydawane ciepłe posiłki i napoje ustala pracodawca w porozumieniu ze związkami zawodowymi bądź z przedstawicielami pracowników. Informacje takie powinien zawierać regulamin pracy.

Przeczytaj również:
Posiłek w pracy - kiedy pracodawca musi go zapewnić?

Zimowa odzież ochronna

Podstawowym obowiązkiem zatrudniającego jest także zapewnienie odzieży ochronnej zimą (od 1 listopada do 31 marca) przy temperaturze powietrza niższej niż 10 stopni Celsjusza. Co więcej, pracodawca musi także zapewnić w takich warunkach odpowiednie pomieszczenia. Takie, w których pracownicy wykonujący prace na wolnej przestrzeni będą mogli się ogrzać lub zmienić odzież. Temperatura w takich pomieszczeniach nie powinna być niższa niż 16 stopni Celsjusza. Pomieszczenie do ogrzania powinno mieć co najmniej 8m2. Na każdego pracownika najliczniejszej zmiany powinno przypadać co najmniej 0.1 m2 powierzchni pomieszczenia.

Natomiast w sytuacji, gdy pracodawca nie jest w stanie zapewnić pracownikom takiego pomieszczenia, powinien on wyposażyć ich miejsce pracy w odpowiednie źródło ciepła (np. koksowniki).

Bezpieczeństwo pracowników zimą

W celu zapewnienia bezpieczeństwa osobom pracującym w obiektach firmy pracodawcy zmuszeni są do usuwania z dachów zalegającego tam śniegu i sopli. Jednak należy pamiętać, że zlecanie i organizacja takich takich prac podlega kilku rygorystycznym zasadom. Kogo zatem można wyznaczyć do prac na wysokościach? Może to być wyłącznie pracownik posiadający aktualne orzeczenie lekarskie, potwierdzające brak przeciwwskazań do tego typu pracy.

Co więcej, pracownik skierowany do odśnieżania powinien przejść instruktaż stanowiskowy. Musi on również zostać poinformowany o ryzyku związanym z wykonywaniem tej pracy. Obowiązkiem pracodawcy jest także zapewnienie właściwych środków ochrony przed upadkiem z wysokości. Będą nimi m.in. szelki wraz z linką bezpieczeństwa i amortyzatorem lub urządzeniem samohamownym, kask czy obuwie zabezpieczające przed poślizgnięciem.

Z kolei do obowiązków pracownika należy bezwarunkowe stosowanie sprzętu zapewniającego mu bezpieczeństwo. Należy także zadbać o bezpieczeństwo innych osób. Należy zadbać o wygrodzenie i oznakowanie strefy niebezpiecznej, w których istnieje zagrożenie spadającymi masami usuwanego śniegu czy lodu. Musi to nastąpić jeszcze przed przystąpieniem do odśnieżania.

Przeczytaj również:
Odśnieżanie dachów - ryzyko, przepisy i kary

Co gdy pracodawca nie wypełnia swoich obowiązków?

W przypadku niewywiązywania się pracodawcy z nałożonych na niego obowiązków grożą mandaty. Jeśli pojawiają problemy z zapewnieniem odpowiedniej temperatury na stanowisku pracy albo gdy firma nie zapewnia pracownikom właściwych środków ochronnych lub posiłków, należy złożyć skargę. Można tego dokonać w okręgowym inspektoracie pracy. Inspektor może bowiem wydać nakaz wstrzymania pracy na stanowisku, gdy temperatura jest zbyt niska. Nakaz taki na ogół wiąże się także z nałożeniem na pracodawcę kary grzywny w wysokości od 1000 do 2000 zł. W razie powtórnej interwencji inspektoratu będzie to kara grzywny nawet do 5000 zł.

Opuszczenie miejsca pracy i powstrzymanie się pracownika od wykonywania pracy w razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, jest dopuszczalne także na gruncie art. 210 § 1 Kodeksu pracy. W sytuacji takiej pracownik jest jednak zobowiązany zawiadomić o tym niezwłocznie przełożonego.

chevron-down
Copy link