Fajerwerki – jak handlować pirotechniką w świetle prawa?

Wytwarzanie i sprzedaż materiałów wybuchowych może odbywać się jedynie po uzyskaniu zezwolenia – koncesji. Ustawa o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi (…) fajerwerki traktuje jednak jako materiały pirotechniczne, które ww. zezwolenia nie potrzebują. Jak więc wygląda działalność związana z handlem tego typu „zabawkami”?

Fajerwerki – wymagana koncesja

Są jednak sytuacje, w którym pozwolenie, czyli koncesja przy sprzedaży materiałów pirotechnicznych widowiskowych jest jednak potrzebna. Mowa o produktach, które podczas swojego działania stwarzają wysoki stopień zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, oraz ich mienia. Do wyjątków zaliczają się również fajerwerki wymagające wiedzy specjalistycznej od swoich użytkowników.

Sprzedaż fajerwerków nieletnim

Nie ma znaczenia posiadanie uprawnień do sprzedaży tego typu produktów dzieciom. W sytuacji, kiedy w grę wchodzi sprzedaż produktów pirotechnicznych osobom niepełnoletnim należy liczyć się z konsekwencjami prawnymi. Cytując ww. ustawę: „Kto sprzedaje wyroby pirotechniczne, wyłączone spod koncesjonowania (…), osobom niepełnoletnim podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”

Użycie fajerwerków przez dziecko jest dozwolone. Trzeba spełnić jednak kilka warunków. W pobliżu musi znaleźć się opiekun ustawowy i nadzorować zachowanie osoby niepełnoletniej. Jeżeli wspomniany obowiązek zostanie spełniony to spokojnie można obsługiwać produkt pirotechniczny.

Użycie „petard”, a prawo do spokoju

Przy używaniu fajerwerków należy dochować wszelkiej staranności by uszanować prawo innych osób do ciszy i spokoju. Z tego względu używanie materiałów pirotechnicznych (fajerwerków) przez osobę prywatną w przestrzeni publicznej dozwolone jest jedynie dwa razy do roku . Są to: pierwszy dzień stycznia oraz Sylwester (31 grudnia). Wynika to z ustalonego zwyczaju, który jest zachowaniem powszechnie przyjęty m i akceptowalnym społecznie.

W teorii używanie fajerwerków „na swoim podwórku” jest zawsze dozwolone. Wymaga się jedynie zgody właściciela terenu, którym de facto zazwyczaj jesteśmy sami lub nasi najbliżsi. Jednak warto przytoczyć treść art. 51 Kodeksu Wykroczeń, który generalnie określa, że takie użytkowanie może nieść ze sobą konsekwencje prawne. „Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny”. Jeżeli lokalna władza uzna to za stosowne, może zabronić publicznego korzystania z „petard”. Chodzi o określone momenty, w których istnieje zbyt duże ryzyko niebezpieczeństwa.

Jak strzelać, żeby było „fajnie” i zgodnie z prawem?

„Od 1 lipca 2015 roku produkty zgodne z zasadami bezpieczeństwa będą posiadały oznakowanie CE, aby pokazać, że spełniają wszystkie wymagania określone w przepisach.”

Podczas kupowania fajerwerków każdy z nas musi zwrócić uwagę czy mają określoną nazwę produktu i klasę bezpieczeństwa. Bardzo ważny jest też atest. W Polsce jest to norma nr PN-C-86061. Nie należy zapominać o dacie przydatności!

Warto wiedzieć, że obowiązkiem dystrybutora jest umieszczenie instrukcji obsługi w języku polskim. Zadaniem konsumenta jest jej przeczytanie i stosowanie się do zaleceń. Każdy powinien również wiedzieć, że nie ma fajerwerków, które można odpalać na zamkniętej przestrzeni. Innymi słowy: nie można używać pirotechniki w innych miejscach niż otwarta przestrzeń znajdująca się w bezpiecznej odległości od innych osób.

Ważne: Fajerwerki wystrzelone z okna, tarasu czy balkonu nie są ani legalne ani bezpieczne.

Wyjątki: Flara, a także zimne ognie to jedyne fajerwerki, które mogą pozostać w ręku w momencie ich odpalenia.

Petardy bez pozwolenia – pirotechnika bezpieczna dla użytkowników

Są również takie fajerwerki, którymi można handlować bez pozwolenia. Są to zazwyczaj produkty używane w teatrach i widowiskach nie stanowiące dużego zagrożenia. Przykładem mogą być wyroby używane podczas wystawiania sztuki aktorskiej. Te z oznaczeniem T1 można używać bez pozwolenia, zaś te sygnowane znaczkiem T2 już wymagają stosownych dokumentów.  W przypadku widowisk zauważyć można 4 kategorie. Pierwsza, druga i trzecia są dozwolone dla każdego. Ostatnia wymaga koncesji.

Zgodnie z ustawą są 3 klasy fajerwerków, z których każda dzieli się na max 4 kategorie:

  • F1, F2, F3 – widowiskowe wyroby pirotechniczne – (dla każdego)
  • F4 – widowiskowe wyroby pirotechniczne – (wymagane pozwolenie)
  • T1 – pirotechnika sceniczna – (dla każdego)
  • T2 – pirotechnika sceniczna – (wymagane pozwolenie)
  • P1 – pozostałe wyroby w stosunku do F1-F3 oraz T1 – (dla każdego)
  • P2 – pozostałe wyroby w stosunku do F4 oraz T2 – (wymagane pozwolenie)

Co robić z niewybuchem?

W żadnym wypadku nie należy podnosić niewypału z ziemi. Niestety nie ma też stosownych instrukcji co w takim wypadku zrobić, żeby było bezpiecznie i sprawnie. Należy jednak pamiętać, że polska policja po otrzymaniu zgłoszenia o niewybuchu ma obowiązek przyjąć zgłoszenie. Zazwyczaj wtedy informowany jest patrol, który zabezpieczy miejsce zdarzenia. Następnie na miejscu pojawi się straż pożarna i unieszkodliwi „petardę”.

Kodeks Wykroczeń, a używanie fajerwerków

Na koniec warto przytoczyć cytat znajdujący się w Kodeksie Wykroczeń. Tekst ten bardzo dosadnie oddaje stosunek z jakim należy odnosić się do korzystania z ww. materiałów pirotechnicznych.

„Kto nieostrożnie obchodzi się z materiałami wybuchowymi, łatwo zapalnymi (…) wykracza przeciwko przepisom o wyrobie, sprzedaży, używaniu lub przewożeniu takich materiałów, podlega karze aresztu, grzywny albo karze nagany.”

Akty prawne związane z pojęciem – pirotechnika:

Zobacz także:

Fajerwerki na imprezie – kto jest odpowiedzialny?

Czym różni się koncesja od zezwolenia?