Program studiów na kierunku prawo

7 lipca 2020
hello world!

Na każdej uczelni zajęcia mogą być różnie rozłożone, ale tym, co pozostaje niezmienne, są przedmioty realizowane w ramach kierunku. Jak wygląda program studiów na kierunku prawo?

Przedmioty prawnicze dzielimy na 4 główne grupy: nauki dogmatyczne, ogólnoteoretyczne, historyczne oraz empiryczne. Oprócz przedmiotów ściśle związanych z kierunkiem realizowane są także przedmioty ogólne.

Nauki dogmatyczne

Ten dział najczęściej kojarzymy ze studiami prawniczymi. Nauki dogmatyczne – zwane także szczegółowymi naukami prawnymi – dotyczą prawa aktualnie obowiązującego. Podczas zajęć z nauk dogmatycznych studenci dowiadują się, jak ustalić obowiązujące przepisy prawne, jak je interpretować oraz systematyzować. Warto podkreślić, że jest to zajmowanie się prawem w takiej postaci, w jakiej istnieje, chociaż często wynika z tego postulowanie zmian w prawie (postulaty de lege ferenda).

W ramach tej części program studiów na kierunku prawo obejmuje: Prawo konstytucyjne, Prawo karne, Prawo administracyjne, Prawo cywilne, Prawo handlowe, Prawo rodzinne, Postępowanie karne czy Postępowanie cywilne.

Nauki ogólnoteoretyczne

Nauki ogólnoteoretyczne zajmują się prawem z zupełnie innej strony niż nauki dogmatyczne. Te drugie zajmują się „konkretnym prawem”, natomiast te pierwsze zajmują się prawem jako takim. W ich zakresie leży m.in. formułowanie ogólnych twierdzeń dot. prawa, wyrażanie ocen na jego temat, rozważanie jego istoty itp.

Zasadniczo uznaje się, że istnieją 3 dyscypliny, które zajmują się tymi kwestiami. Są nimi filozofia prawa, teoria prawa i jurysprudencja. Choć na pierwszy rzut oka może się wydawać, że są one niemalże tożsame, w rzeczywistości da się wyznaczyć granice między nimi. Inna sprawa, że w praktyce te granice nierzadko się zacierają…

Filozofia prawa ma najszerszy zakres. Pojawiają się w niej takie kwestie jak istota prawa, wartości z nim związane, poszukiwanie uzasadnienia dla sytemu prawa czy idei wyrażanych przez prawo. Teoria prawa zaś jest najmłodszą z wymienionych dziedzin. Powstała na przełomie XIX i XX wieku. Jeśli chodzi o zakres zainteresowań, to jest on zbieżny z tymi występującymi w filozofii prawa. To, co jest natomiast odmienne, to sposób podejścia do tematu. W teorii prawa zdecydowanie bardziej uwzględnia się tematy związane z praktyką prawa. Filozofia podejmuje kwestie ogólne, więc w pewnym sensie jest nieograniczona. Teoria sprawdza, jak wyglądają te koncepcje w zestawieniu z praktyką. Ponadto teoria prawa jest próbą zbudowania zbioru uporządkowanych ogólnych twierdzeń o prawie; ma większe aspiracje do „całościowego ujęcia tematu”. 

Nauki historyczne

Nauki historyczno-prawne są kolejnym ważnym elementem nauki prawa. Zakłada się, że skoro istniejące ustroje państwowe i systemy prawne stanowią wynik procesów historycznych, to aby móc w pełni zrozumieć współczesność, należy prześledzić, jak wyglądały w przeszłości. Tak samo wygląda sytuacja w przypadku niektórych instytucji czy idei, które także zachowują ciągłość.

W ramach tej części program studiów na kierunku prawo obejmuje: prawo rzymskie, historia państwa i prawa danego kraju, powszechna historia państwa i prawa, historia doktryn politycznych i prawnych. Zazwyczaj te przedmioty pojawiają się na pierwszym roku, jednak nie jest to zasada. 

Nauki empiryczne

Nauki empiryczne są w zasadzie najbardziej związane z praktyką. Zajmują się one bowiem badaniem realnego funkcjonowania prawa w społeczeństwie. To, czym zajmują się nauki dogmatyczne, to w dużej mierze zasady i przepisy. Zatem coś, co istnieje, ale może różnie objawiać się w praktyce. Z kolei nauki empiryczne niejako sprawdzają, jak mają się zapisy zawarte w aktach prawnych do rzeczywistego ich funkcjonowania w świecie. Nauki, które mieszczą się w zbiorze nauk empirycznych, to m.in. socjologia prawa czy psychologia prawa.

Przedmioty prawnicze

Zazwyczaj myśląc o studiach prawniczych, uznaje się za najważniejsze te przedmioty, które można określić mianem nauk dogmatycznych. W zasadzie toczono wiele dyskusji dotyczących tej kwestii. Czy powinno się uczyć studentów wszystkiego? Czy może lepiej ograniczyć się do „praktycznej wiedzy”? Jednak poglądem, który wygrał, jest ten zakładający, że trudno być dobrym prawnikiem, gdy nie ma się solidnych podstaw. Aby móc w pełni zrozumieć, a potem dobrze stosować, istniejące prawo, należy poznać jego teorię czy historię. Dopiero wtedy osiąga się pełne zrozumienie omawianych kwestii. Poza tym nie można zapominać, że prawo nie jest czymś danym raz na zawsze – ono się zmienia. Gdyby zadanie prawników ograniczało się do poznania obowiązujących zasad i zastosowania ich w praktyce, zapewne wystarczyłaby znajomość przepisów obowiązującego prawa. Jednak tak nie jest, gdyż prawo nie jest nieskazitelne, trwałe i niezmienne. 

Program studiów na kierunku prawo - inne przedmioty

Oprócz przedmiotów prawniczych studenci uczęszczają także na przedmioty ogólnouniwersyteckie, lektoraty i zajęcia z wychowania fizycznego. Te pierwsze mają na celu przede wszystkim rozwój ogólny studenta – zwiększenie jego wiedzy na tematy, które nie dotyczą dziedziny, jaką się na co dzień zajmuje.

Program studiów na kierunku prawo - podsumowanie

Podczas studiów prawniczych studenci mają szansę poznać prawo od bardzo różnych stron. Oczywiście nie zdobędą pełnej wiedzy (prawdopodobnie jej zdobycie jest w ogóle niemożliwe), raczej poznają niezbędne podstawy. W założeniu powinny być one rozwijane w przyszłości, gdy młody naukowiec zdecyduje, jakimi kwestiami chce się zajmować w przyszłości. Poza tym – bez względu na wybraną ścieżkę – jedno jest pewne – jeśli ktoś planuje zajmować się prawem, będzie musiał dokształcać się przez całe życie. Przepisy prawa często się zmieniają, a te zmiany wpływają na naukę jako taką.

Absolwent, który będzie po prostu wykorzystywał prawo w praktyce (np. jako adwokat), musi śledzić wszystko, by znać bieżące przepisy. Osoba zajmująca się naukowo prawem także musi mieć to na uwadze. I nie chodzi tylko o tych, którzy poświęcą się naukom dogmatycznym czy empirycznym. W naukach ogólnoteoretycznych daje to możliwość sprawdzenia, jak aktualne prawo ma się do deklarowanych wartości. Z kolei w naukach historycznych można sprawdzić, jak to, co dzieje się teraz, ma się do prawa, które istniało wcześniej.

Przeczytaj również:
Jak dostać się na prawo? Wymagania na studia prawnicze

chevron-down
Copy link