Sąd Najwyższy pyta Trybunał Konstytucyjny o sprawozdanie finansowe Nowoczesnej

13 grudnia 2018
/

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w dniu 6 grudnia 2018 roku rozpoznała skargę Nowoczesnej na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej. Uchwała dotyczy sprawozdania finansowego partii za ubiegły rok.

Niedozwolone wsparcie

W rzeczonej uchwale Państwowa Komisja Wyborcza zakwestionowała sprawozdanie partii dotyczące źródeł pozyskiwania środków finansowych. W szczególności odnosi się to do informacji o kredytach bankowych oraz o wydatkach Funduszu Wyborczego spożytkowanych przez Nowoczesną w 2017 r. Zdaniem PKW, mamy do czynienia z działaniem niezgodnym z prawem. Przez partię został naruszony przepis art. 25 ust. 1 ustawy o partiach politycznych.

Wyżej wspomniana regulacja przewiduje, że środki finansowe mogą być przekazywane partii politycznej wyłącznie przez obywateli polskich mających stałe miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia uchwały Państwowej Komisji Wyborczej możemy dowiedzieć się, że część wpłat, które zostały przelane na konta Nowoczesnej, pochodzi od podmiotów nieuprawnionych. Są nimi spółki handlowe, a także osoby niebędące obywatelami RP oraz osoby, które nie mieszkają na stałe na terenie Polski. Wsparcia finansowego miały również dokonywać osoby nieżyjące. Powołując się na powyżej wskazane nieprawidłowości, PKW podjęła uchwałę o odrzuceniu sprawozdania finansowego partii. Nowoczesna nie zgodziła się jednak z takim rozstrzygnięciem. Postanowiła zatem zaskarżyć uchwałę do SN.

Sąd Najwyższy pyta Trybunał Konstytucyjny

W toku rozpatrywania sprawy Sąd Najwyższy powziął pewne wątpliwości natury prawnej. Wiązały się one z wykładnią przepisów ustawy o partiach politycznych. Ponadto kwestionowane regulacje narzucają na Państwową Komisję Wyborczą bezwzględny nakaz odrzucenia sprawozdania finansowego partii politycznej. Dzieje się tak bez względu na skalę naruszeń przepisów normujących pozyskiwanie, gromadzenie lub wydatkowanie środków finansowych przez partię. Dlatego nawet najmniejsze uchybienie przepisom powoduje odrzucenie sprawozdania finansowego. Sąd Najwyższy, mając na względzie jednolitość wykładni i stosowania prawa, postanowił przedstawić pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu. Brzmiało ono następująco:

Czy art. 38 a ust. 2 pkt 4 w związku z art. 25 ust. 1, art. 38a ust. 1 pkt 3, art. 38d ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 876 ze zm.) jest zgodny z art. 2  w związku z art. 11 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?

Podobna sprawa jest już przedmiotem postępowania w TK

W grudniu 2016 roku SN wystosował pytanie prawne w przedmiocie zgodności z konstytucją przepisów, na podstawie których PKW odrzuciła sprawozdanie finansowe partii Razem (postępowanie przed Trybunałem toczy się pod sygn. P 8/17).  Sąd Najwyższy wyjaśnił jednak, że pomimo tożsamych zagadnień konstytucyjnych w obu sprawach przedmiot postępowań oraz pytań prawnych do TK jest formalnie odmienny. W takiej sytuacji zadanie pytania prawnego było niezbędne dla zapewnienia jednolitości wykładni i stosowania Konstytucji RP.

Czytaj również:

Podejrzewasz fałszerstwo wyborcze? Możesz zgłosić protest!