Umowa z prawnikiem - o czym należy pamiętać przy jej podpisywaniu?

21 września 2020
hello world!

Czasem zostajemy postawieni przed problemami, na które rozwiązań próżno szukać na portalach prawniczych. Może to być wynikiem toczonego przez nas sporu czy zachowania nieuczciwego kontrahenta. Może to mieć także związek z szeroko pojętymi sprawami rodzinnymi lub po prostu chęcią sprawdzenia, czy umowa, którą zamierzamy podpisać, jest dla nas korzystna. W takich sytuacjach niezbędna będzie pomoc prawnika. Jednak pierwszą rzeczą, o której powinniśmy pomyśleć, jest to, w jaki sposób uregulować wzajemne stosunki. Konieczne będzie sporządzenie umowy. Ale w jaki sposób to zrobić? Poniżej znajdziesz podstawowe elementy, jakie powinny się znaleźć w umowie z prawnikiem.

Umowa o obsługę prawną

Zanim przejdziemy do szczegółów dotyczących tego, co umowa z prawnikiem powinna zawierać, należy zastanowić się, jaką umowę w ogóle powinniśmy spisać. Będzie to umowa o obsługę prawną, która należy do umów nienazwanych.

Oznacza to, że naszą umowę będziemy mogli sporządzić w sposób dowolny z zachowaniem podstawowych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Konkretnie mowa tutaj o:

  • zasadzie swobody umów – art. 353(1) kc,
  • przepisach dotyczących umowy zlecenia – art. 734 – 751 kc.

Dodatkowo w zależności od tego, z kim umowę będziemy podpisywać (radca prawny, adwokat czy notariusz), obowiązywać nas będą także przepisy jednej z poniższych ustaw.

  • Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (dalej: ustawa rp)
  • Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (dalej: ustawa pa)
  • Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (dalej: ustawa pn)

Umowa z prawnikiem - data i miejsce zawarcia

Wiemy już, jaką umowę chcemy podpisać. Wiemy też, z kim chcemy podpisać umowę. W związku z tym możemy skupić się na reszcie wymogów formalnych. Pierwszym z nich będzie data i miejsce zawarcia umowy, które należy umieścić w prawym górnym rogu pierwszej strony umowy. Choć może niepozorny, element ten jest niezwykle ważny. Data bowiem wskazuje, jakie przepisy obowiązywały w momencie rozpoczęcia współpracy. Jest to szczególnie istotne, jeżeli weźmiemy pod uwagę, jak dynamicznie zmienia się w Polsce prawo. Data wskazuje także moment, od którego umowa wiąże strony. Dodatkowo pozwoli nam dokładnie określić termin przedawnienia roszczeń. Natomiast wpisanie miejsca wskazuje na państwo, którego prawo ma zastosowanie do naszej umowy. Miejsce podpisania umowy ma także szczególne znaczenie, jeżeli dojdzie do sporu pomiędzy nami a prawnikiem. W takim przypadku właściwy sąd będzie wskazany według miejsca podpisania umowy.

Umowa z prawnikiem - określenie stron

Aby uniknąć nieporozumień odnośnie wzajemnych obowiązków, powinniśmy prawidłowo wskazać strony umowy. Należy więc wskazać pełne dane (imiona, nazwiska, adres) oraz dane identyfikacyjne (PESEL oraz numer dowodu osobistego lub paszportu). Wpisując dane prawnika, należy wskazać dane kancelarii. A jeżeli podpisujemy umowę z prawnikiem, jako na przykład spółka, należy wpisać pełną jej nazwę oraz takie dane jak: NIP, KRS czy REGON.

Umowa z prawnikiem - treść

W tym fragmencie należy szczegółowo sformułować, co jest przedmiotem umowy, o którym informacje znajdziesz w akapicie poniżej. Formułujemy więc prawa, obowiązki oraz zobowiązania, które w wyniku zawarcia umowy powstaną między nami a prawnikiem. Jest to istotne, gdyż nieprecyzyjne wskazanie wzajemnych obowiązków może być przyczyną przyszłych sporów. Tutaj powinniśmy także dokładnie wskazać terminy spełnienia wzajemnych zobowiązań.

Przedmiot umowy

Podpisując umowę, powinniśmy zastanowić się, czego właściwie od prawnika oczekujemy. Niezbędne w tym kroku będzie przeanalizowanie naszej sytuacji lub problemu, z którym przyszliśmy. Powinniśmy także pomyśleć, jakich czynności oczekujemy od prawnika, aby sprawa zakończyła się po naszej myśli. Z pomocą może przyjść ustawa o radcach prawnych oraz ustawa – Prawo o adwokaturze.

W art. 6 ustawy rp oraz w art. 4 ustawy pa znajdziemy zakres obowiązków odpowiednio radcy prawnego oraz adwokata. Nie jest to jednak zbiór zamknięty, co oznacza, że obowiązki prawnika w naszej umowie mogą być znacznie szersze niż te określone w ustawach. Każdorazowo niezbędne będzie z pewnością dokładne przedyskutowanie tej kwestii z prawnikiem. W końcu to on najlepiej wie, co może zrobić, aby nam pomóc.

art. 6 ustawy rp

1. Świadczenie pomocy prawnej przez radcę prawnego polega w szczególności na udzielaniu porad i konsultacji prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed urzędami i sądami w charakterze pełnomocnika lub obrońcy.
2. (utracił moc)
3. Radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie – również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu.

art. 4 ustawy pa

1. Zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.
1a. (utracił moc)
1b. Adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie – również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) adwokat stwierdza to w poświadczeniu. 2.Pomoc prawna świadczona jest osobom fizycznym, podmiotom gospodarczym oraz jednostkom organizacyjnym.
3.Przez jednostkę organizacyjną rozumie się organ państwowy lub samorządowy, osobę prawną, organizację społeczną lub polityczną oraz inny podmiot nieposiadający osobowości prawnej.

Wynagrodzenie

Każdy prawnik, w zależności od tego, jakich czynności od niego oczekujemy, będzie żądał od nas innej kwoty za wykonaną usługę. Cena może natomiast podlegać negocjacjom. Wynagrodzenie w umowie możemy wskazać jako stawkę godzinową lub jako z góry określoną kwotę. Zdarza się też tak, że w umowach z prawnikami mowa jest o tzw. "success fee", czyli premii, jaką dostanie adwokat lub radca prawny za pomyślne zakończenie sprawy. Należy jednak zaznaczyć, że nie mamy całkowitej swobody w określaniu wysokości wynagrodzenia. Wynika to bowiem z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. W aktach tych znajdziemy minimalne stawki za na przykład występowanie w imieniu strony przed sądami. Warto więc mieć ten fakt na uwadze podczas negocjowania cen z prawnikiem. Cena może bowiem także wynikać z przepisów prawa.

Koszty

Podpisując umowę z prawnikiem, natkniemy się także na zapis nakładający na nas koszty poniesione przez naszego pełnomocnika w naszym imieniu. Jest to typowe rozwiązanie, gdyż często adwokaci oraz radcowie prawni ponoszą dodatkowe wydatki w związku ze swoimi obowiązkami.

Umowa z prawnikiem - klauzula poufności

Bez względu na to, czy podpisujemy umowę z adwokatem czy z radcą prawnym, mają oni obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej. Wynika to bezpośrednio z ustawy pa oraz ustawy rp. Oznacza to, że wszystko, czego prawnik dowiedział się na nasz temat w związku z udzielaniem pomocy prawnej, musi pozostać tajemnicą. Co więcej, obowiązek ten nie może być ograniczony w czasie, więc nie musimy się obawiać, że coś zostanie ujawnione po upływie dłuższego czasu. Zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni są jednak zwolnieni z tego obowiązku w zakresie określonym w przepisach o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz ordynacji podatkowej.

Umowa z prawnikiem - podpisy stron

Ostatnim elementem każdej umowy będą podpisy obu stron. Znajdują się one co do zasady na końcu dokumentu. Podpisana przez nas umowa traktowana jest jako nasze oświadczenie woli. Istotne jest zatem dokładne zapoznanie się z całą treścią dokumentu. Jak powinniśmy złożyć podpis? Odpowiedzi na to pytanie próżno szukać w Kodeksie cywilnym. Należy sięgnąć do orzecznictwa Sądu Najwyższego, a konkretnie do wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. (IV CSK 78/09). Dowiadujemy się z niego, że podpis przede wszystkim powinien umożliwiać identyfikację osoby składającej podpis. Oznacza to, że nie musi być on czytelny, jeżeli w innych miejscach podpisujemy się w taki sam sposób. Dodatkowo ważne jest, aby wyrażał on przynajmniej nazwisko, choć jeżeli składa się ono z wielu członów, wystarczy jego skrócona forma. Należy także pamiętać, że podstawową funkcją podpisu jest identyfikacja osoby. Musimy więc złożyć go osobiście i niemożliwe jest zastąpienie go skanem podpisu lub pieczątką.

chevron-down
Copy link