Uzależnienie od alkoholu nie jest powodem do wysłania kierowcy na badania

15 lutego 2019
/

Nie można skierować pracownika na badania lekarskie tylko dlatego, że stwierdzono u niego uzależnienie od alkoholu. Najważniejszy akcent w dopuszczeniu go do pracy ma fakt abstynencji i brak psychotycznych zachowań. Taki pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w orzeczeniu z dnia 20 grudnia 2018 roku. Czy uzależnienie od alkoholu, nawet u abstynenta, spowoduje skierowanie na badania?

Stan faktyczny - skierowanie na badania

Sprawa rozpoczęła się w momencie, kiedy starosta skierował pana M. do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Tam specjaliści mieli stwierdzić, czy istnieją jakieś przeciwwskazania zdrowotne uniemożliwiające mu kierowanie pojazdami. Do tej placówki prokurator skierował opinię sądowo-psychiatryczną, która dotyczyła badanego. Lekarze potwierdzali, że kierowca posiada zespół zależności alkoholowej. Starosta wyraził pogląd, że opinia była wystarczająca, by uznać mężczyznę za niezdolnego do wykonywania pracy.

Pan M. postanowił złożyć odwołanie do SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło pismo pozytywnie, a 11 kwietnia 2018 roku wydana została decyzja, która uchylała poprzednią wydaną przez starostę. SKO umorzyło również postępowanie pierwszej instancji.

Zdaniem SKO

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że opinia sądowo-administracyjna, którą przedłożył prokurator, nie pozwala na wyciąganie wniosków w stosunku do pana M. Co najważniejsze, z samej treści dokumentu nie wynika, aby coś mogło przeszkodzić pracownikowi bezpiecznie prowadzić samochód. Istotny jest również fakt, że w dalszej części opinii zostało podkreślone, że badany nie jest ani chory psychicznie, ani upośledzony umysłowo.

Zespół badający wykazał jedynie, że zachodzi w tym przypadku problem uzależnienia alkoholowego. Opisano również, że w przeszłości pan M. miał zaburzenia psychotyczne, które jednak w obecnym czasie się nie pojawiają. To ostatnie zostało bardzo wyraźnie zaznaczone. Warto również wspomnieć, że choć u pracownika występowała zależność alkoholowa, to nie objawiała się ona w wysokim stopniu. Świadczyć o tym może chociażby fakt, że nie wskazano zalecenia odwykowego w warunkach ambulatoryjnych.

Stan zdrowia mężczyzny pozwala na bezpieczne prowadzenie pojazdu. Z tego też powodu, nie było żadnych podstaw do skierowania strony na badania, a postępowanie należało umorzyć.

Skarga prokuratora

Z powyższym nie zgadzał się Prokurator Rejonowy, który wniósł skargę do WSA w Gdańsku. W jej treści domagał się całkowitego uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jego zdaniem naruszono jeden z przepisów ustawy o kierujących pojazdami.

Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na (...) badanie lekarskie, jeżeli (...) istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia (...)

art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b - ustawa o kierujących pojazdami

Prokurator podkreślił, że mimo rozpoznania zależności alkoholowej nie stwierdzono uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia pana M. W jego opinii była to niezgodna z prawem interpretacja. W dalszej części skargi prokurator oświadczył również, że przedstawione badania stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w toku postępowania karnego przeciwko badanemu pracownikowi. Ustawodawca nie wymaga pewności co do występowania przeciwwskazań, a jedynie ich uprawdopodobnienia. Z tego też założenia wyszedł prokurator, który podkreślił że biegli lekarze psychiatrzy rozpoznali u pana M. takie problemy jak:

  • głód alkoholowy;
  • zespół abstynencyjny;
  • utrata kontroli nad piciem alkoholu;
  • picie alkoholu ciągami;
  • spożywanie płynów procentowych mimo negatywnych konsekwencji osobistych i zdrowotnych;
  • picie alkoholu mimo świadomości jego szkodliwości.

Prokurator nie zgadza się ze zdaniem SKO, że niewykrycie u skarżącego decyzję objawów psychotycznych ma znaczenie. Wystarczającą przesłanką jest jego uzależnienie od alkoholu, które z pewnością zmniejszy sprawność kierującego pojazdem. Z tego też względu jak najbardziej zasadne było skierowanie pana M. na badania lekarskie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zdania prokuratora. Organ wniósł o jej oddalenie, przy jednoczesnym podtrzymaniu swojego stanowiska w sprawie.

Co na to pan M.?

Sam zainteresowany również wniósł o oddalenie skargi. Argumentował, że od 5 lat jest abstynentem i nie spożywa alkoholu pod żadną postacią. Warto także podkreślić, że od momentu uzyskania prawa jazdy sam zainteresowany nie popełnił wykroczenia drogowego, a postępowanie karne, w którym był stroną nie miało żadnego związku z alkoholem. O co więc oskarżono pana M.?

Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

art. 233 § 1 - ustawa Kodeks karny

Biegli stwierdzili, że uczestnik postępowania w chwili popełnienia czynu - o ile go popełnił - był w pełni zdolny do rozpoznania znaczenia swojego czynu. Nie występowały żadne zaburzenia świadomości i nie stwierdzono u niego stanu psychozy.

Decyzja WSA - skierowanie na badania tylko, gdy są uzasadnione przyczyny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę prokuratora. Zdaniem sądu z samego artykułu przytoczonego przez skarżącego nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by można go było skierować na badania.

Mowa jest w nich bowiem tylko o tym, że muszą być one "uzasadnione", co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany przepis.

wyrok WSA w Gdańsku - IIISa/Gd 599/18

W dalszej części Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, jak te słowa są przyjmowane w orzecznictwie. Przy interpretacji przesłanek wynikających z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b należy mieć na względzie przede wszystkim cel ustawy o kierujących pojazdami. Jest nim zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny jedynie dotykać tych aspektów, które miałyby wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że Starosta wadliwie skierował uczestnika postępowania na badanie lekarskie, bowiem opinia biegłych psychiatrów, którą dysponował, nie dawała podstaw do przyjęcia, by istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia uczestnika postępowania.

wyrok WSA w Gdańsku - IIISa/Gd 599/18

Wszystkie wspomniane problemy alkoholowe były jedynie przywołaniem przeszłości i w czasie teraźniejszym nie występują. Nie zastosowano również wobec pana M. obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu. Okres abstynencji i wskazywany okres posiadania prawa jazdy wskazują ponadto, że jego umiejętności i zachowanie w pracy było już weryfikowane. W tym wypadku skierowanie na badania okazało się niekonieczne. Mając to na uwadze, sąd przychylił się do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Wyrok czeka na uprawomocnienie.

Zobacz również:

Ubytek słuchu nie będzie przeszkodą aby uzyskać prawo jazdy C1 lub C