Wakacje kredytowe: UOKiK sprawdzi zasady ich udzielania przez banki

22 kwietnia 2020
hello world!

Pandemia koronawirusa wpłynęła w znacznym stopniu na sytuację wielu konsumentów. Część z nich jest również kredytobiorcami. W obecnej sytuacji trudno jest im wywiązać się z zobowiązań kredytowych. Jednym z rozwiązań tego problemu mogą być wakacje kredytowe. Nie wszystkie banki stosują jednak w tej materii jasne zasady. Sytuacji tej postanowił przyjrzeć się więc prezes UOKiK.

Postępowanie wyjaśniające

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowił wszcząć postępowanie wyjaśniające, na podstawie którego sprawdza zasady oferowania przez banki wakacji kredytowych. Motywem podjęcia działań przez UOKiK były liczne wątpliwości sygnalizowane przez kredytobiorców. Urząd w tej sytuacji postanowił wezwać banki do dostarczenia wszelkich dokumentów oraz informacji określających warunki udzielanych wakacji kredytowych.

Uzyskane informacje pozwalają twierdzić, że niektóre banki próbują wykorzystać trudną sytuację kredytobiorców, którzy przez obecną sytuacje zmuszeni są do skorzystania z możliwości odroczenia płatności rat. Prezes UOKiK, Tomasz Chróstny, w związku z zaistniałą sytuacją oczekuje od sektora bankowego większej wrażliwości oraz zmiany niektórych praktyk.

Kwestionowana działalność banków

Aby konsument mógł skorzystać z odroczenia rat kredytu, niezbędne jest złożenie stosownego wniosku. Największe wątpliwości Urzędu budzą zawarte w aneksach postanowienia, które mogą tworzyć trudności związane z dochodzeniem przez kredytobiorcę swoich praw przed sądem (np. w sytuacji, gdy konsument będzie żądał unieważnienia umowy). Przywołane postanowienia sugerują, że kredytobiorca, podpisując aneks, składa jednocześnie oświadczenie o uznaniu określonej kwoty zadłużenia. W istocie rzeczy zaś tego rodzaju oświadczenie nie ma żadnego związku z odroczeniem spłat kredytu w związku z wystąpieniem pandemii wirusa. Co więcej, w opinii Prezesa UOKiK, tego rodzaju postanowienia mogą naruszać dobre obyczaje. Wymuszają one bowiem na kredytobiorcy, który niewątpliwie jest słabszą stroną umowy, złożenie oświadczenia niemającego żadnego bezpośredniego związku z celem aneksu.

Z informacji przekazanych do Urzędu wynika, że tego rodzaju postanowienia znajdują się w aneksach stosowanych do tej pory przez Santander Bank Polska. Prezes UOKiK oczekuje, że każdy bank stosujący wskazaną praktykę dobrowolnie wycofa się z nieprawidłowych postanowień zawartych w aneksach. W stosunku zaś do konsumentów, którzy zdecydowali się zawrzeć aneks z tego rodzaju postanowieniami, oczekuje się, że instytucje kredytowe prześlą do kredytobiorców stosowne oświadczenie o bezskuteczności takich postanowień. Co więcej, prezes Urzędu wezwał do podjęcia jednoznacznego stanowiska w sprawie przez Związek Banków Polskich oraz poszczególne banki. Chodzi o złożenie zapewnienia, że aneksy niezbędne do odroczenia spłat kredytów nie będą wykorzystywane na szkodę konsumentów.

Pobieranie odsetek od odsetek

Istota wakacji kredytowych sprowadza się do zawieszenia całej raty, samego kapitału lub wyłącznie odsetek. Z sygnałów spływających do Urzędu, jak również obserwacji UOKiK wynika, że aneksy przygotowane przez kredytobiorców zawierają także rozwiązania na podstawie których odsetki, które są należne za czas zawieszenia spłaty kredytu, dodawane są przez instytucje kredytowe do całkowitej kwoty kredytu, na podstawie której obliczane są dalsze odsetki. Ten rodzaj kapitalizacji rat odsetkowych dodatkowo obciąża kredytobiorców.

W opinii Prezesa Urzędu takie działanie jest kolejną próbą wykorzystania trudnej sytuacji konsumentów przez banki. Sam mechanizm, na podstawie którego instytucje kredytowe dokonują kapitalizacji odsetek, nie zawsze jest zaś prawidłowo przedstawiany konsumentowi.

Wakacje kredytowe - brak informowania kredytobiorców o przysługujących im prawach

Konsumenci skarżą się również na brak wystarczających informacji ze strony banków co do dalszych warunków finansowych kredytu. Kredytobiorca powinien być bowiem przed zawarciem aneksu w pełni poinformowany o jego wpływie na wysokość pozostałych rat. Realizacją tego obowiązku może być przekazanie nowego harmonogramu spłaty. Tymczasem ze skarg wpływających do UOKiK wynika, iż konsumenci nie dostają pełnych informacji, ile dokładnie będą „kosztować” ich wakacje kredytowe.

Co więcej, na bankach ciąży również obowiązek poinformowania konsumenta o prawie odstąpienia od aneksu w terminie 14 dni. Nie w każdym przypadku skorzystanie z oferowanych wakacji kredytowych musi być bowiem dla niego opłacalne. Jeśli kredytobiorca zdecyduje się na takie rozwiązanie, umowa kontynuowana jest na dotychczasowych warunkach. W takiej sytuacji istotnym jest również, aby banki nie wymagały od kredytobiorców osobistej wizyty w placówce. Jeśli dokonanie zmian w umowie nastąpiło bez takiej potrzeby, to w przypadku rezygnacji (odstąpienia) powinno być podobnie.

 

Źródło:

https://www.uokik.gov.pl/

chevron-down
Copy link