Transgraniczne opodatkowanie należności licencyjnych

9 grudnia 2020
hello world!

Umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w sposób szczególny regulują kwestie opodatkowania dochodów z dywidend, odsetek czy też należności licencyjnych. Są to tzw. dochody pasywne. Mogą być one opodatkowane zarówno w państwie rezydencji podatkowej ich beneficjenta (państwo siedziby), jak również w państwie, w którym osiągnięto dochód z tytułu tych należności (państwo źródła).

Jako przykład w dalszej treści artykułu posłużymy się postanowieniami polsko-niemieckiej umowy z dnia 14 maja 2003 r. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. 2005 Nr 12, poz. 90).

Opodatkowanie należności licencyjnych

Kwestie dotyczące opodatkowania należności licencyjnych reguluje art. 12 polsko-niemieckiej umowy. Należności licencyjne, które powstają w umawiającym się państwie i są wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim umawiającym się państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim państwie. Jednakże należności licencyjne mogą być także opodatkowane w umawiającym się państwie, w którym powstają, i zgodnie z jego ustawodawstwem. Jeżeli jednak osoba uprawniona do należności licencyjnych ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim umawiającym się państwie, to podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć 5% kwoty brutto należności licencyjnych.

Opodatkowanie dochodów z tytułu należności licencyjnych może zatem nastąpić w obu umawiających się państwach. Zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Niemniej jednak państwo źródła (tam skąd wypłacane są należności licencyjne) może opodatkować taki dochód tylko w ograniczonym zakresie. Do 5% należności licencyjnej brutto. W przypadku podwójnego opodatkowania należności licencyjnych zastosowanie znajdzie art. 24 umowy. Przewidziano tutaj możliwość odliczenia w państwie siedziby (wierzyciela należności licencyjnych) podatku zapłaconego w państwie źródła (metoda proporcjonalnego zaliczenia).

W zakresie polskiego wewnętrznego ustawodawstwa kwestie opodatkowania należności licencyjnych uregulowano w art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa o CIT). Podatek dochodowy u źródła pobierany jest z tytułu uzyskania przychodów z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how).

Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o CIT przy spełnieniu określonych warunków (posiadanie przez określony czas udziału w kapitale zakładowym drugiej spółki) należności te mogą podlegać zwolnieniu z podatku dochodowego.

Definicja należności licencyjnych

W polsko-niemieckiej umowie znajdziemy definicję pojęcia „należności licencyjne”. Różni się ona jednak od definicji przewidzianej w art. 21 ustawy o CIT. Zgodnie z art. 12 ust. 3 polsko-niemieckiej umowy określenie „należności licencyjne” oznacza wszelkiego rodzaju należności płacone za użytkowanie lub prawo do użytkowania wszelkich praw autorskich do dzieła literackiego, artystycznego lub naukowego, włącznie z filmami dla kin, wszelkiego patentu, znaku towarowego, wzoru lub modelu, planu, tajemnicy technologii lub procesu produkcyjnego lub za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego lub za informacje dotyczące doświadczenia w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej.

Postanowienie to stosuje się odpowiednio do wszelkiego rodzaju wypłat za użytkowanie lub prawo do użytkowania nazwy, zdjęcia lub innych podobnych praw osobistych oraz do wypłat otrzymywanych jako wynagrodzenie za nagranie przez radio lub telewizję występów sportowców lub artystów.

Prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego

Mając na uwadze definicję „należności licencyjnych”, w pierwszej kolejności uwagę należy zwrócić na kwestię należności z tytułu użytkowania urządzenia przemysłowego. Nie każda bowiem umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania będzie zawierała to pojęcie (np. polsko-irlandzka umowa). Spowoduje to z kolei, że np. transgraniczny leasing maszyn, urządzeń czy też pojazdów będzie podlegał opodatkowaniu według art. 12 umowy u źródła (w przypadku polsko-niemieckiej umowy) czy według art. 7 umowy według siedziby przedsiębiorcy (w przypadku polsko-irlandzkiej umowy.

Pojęcie „urządzenie przemysłowe” lub „handlowe” oznacza rodzaj mechanizmu lub zespół elementów, przyrządów, służący do wykonywania określonych czynności lub ułatwiający pracę. Wiąże się to z produkcją materialną lub procesem sprzedaży towarów i usług, czyli szeroko rozumianą działalnością komercyjną. Za takie urządzenia można uznać np. sprzęt medyczny. Warto zapoznać się z interpretacją podatkową Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 17.09.214 r.; IPPB5/423-635/14-2/AJ. W pojęciu urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego zarówno na gruncie prawa krajowego, jak i międzynarodowego mieszczą się także np. urządzenia transportowe i budowlane.

Opłaty za użytkowanie programów komputerowych

Na podstawie polsko-niemieckiej umowy wypłata należności z tytułu licencji na program komputerowy nie podlega podatkowi u źródła. W treści umowy polsko-niemieckiej nie wymieniono bowiem należności z tytułu licencji do korzystania z praw do programów komputerowych (jak uczyniono to w umowach z niektórymi innymi państwami). Z obowiązującej w Polsce ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynika natomiast, że programy komputerowe nie należą do żadnej z wymienionych w niej grup utworów. Tym samym nie można uznać, że opłaty za korzystanie z praw autorskich do programu komputerowego stanowią należności licencyjne w rozumieniu polsko-niemieckiej umowy. Potwierdza to wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2017 r. (II FSK 2913/15).

Opodatkowanie należności licencyjnych a opodatkowanie zysków przedsiębiorstwa

Analogicznie jak ma to miejsce w przypadku opodatkowania dywidend (art. 10 umowy) czy też odsetek (art. 11 umowy), w niektórych sytuacjach wyłączony zostaje sposób opodatkowania należności licencyjnych wynikający z art. 12 ust. 1 i 2 umowy. Zastosowanie znajduje natomiast sposób opodatkowania wynikający z art. 7 umowy (opodatkowanie zysków przedsiębiorstwa). Zgodnie z art. 12 ust. 4 umowy należności licencyjne mogą być opodatkowane w państwie źródła bez ograniczeń w sytuacji, gdy:

  • osoba uprawniona do należności licencyjnych, mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę w umawiającym się państwie, prowadzi w drugim umawiającym się państwie działalność gospodarczą poprzez zakład w nim położony bądź wykonuje wolny zawód w oparciu o stałą placówkę tam położoną oraz
  • prawa lub majątek, z tytułu których wypłacane są należności licencyjne, faktycznie wiążą się z działalnością zakładu lub stałej placówki.

Przeczytaj również: Zyski przedsiębiorstwa a umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

chevron-down
Copy link