Pasażer bez pasów – odpowiedzialność kierowcy

30 września 2017
hello world!

Korzystanie z pasów bezpieczeństwa przez podróżujących autem jest kwestią budzącą wiele emocji. Na pewno każdy z nas niejednokrotnie uczestniczył w dyskusji dotyczącej tego, czy „opłaca się” zapinanie pasów. Krótkie odcinki trasy, mała prędkość jazdy, niewygoda. Są to jedne z niewielu argumentów dotyczących tego, że zapinanie pasów bezpieczeństwa jest bezcelowe. Jednak czy na pewno?

Niezapinanie pasów bezpieczeństwa stanowi nie tylko zagrożenie dla życia i zdrowia. Niesie za sobą także konsekwencje prawne. Przestrzeganie obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa regulowane jest przez wiele aktów prawnych.

Pasażer bez pasów a odpowiedzialność kierowcy

Zgodnie z art. 39 ustawy o ruchu drogowym Kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani korzystać z tych pasów podczas jazdy.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami to na kierowcy ciąży odpowiedzialność za bezpieczeństwo osób, które podróżują z nim w aucie. Kierującemu pojazdem zabrania się m.in. przewożenia pasażera w sposób niezgodny z art.39 [obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa].

Za jazdę bez zapiętych pasów bezpieczeństwa odpowiada, jednakże każda osoba która tego obowiązku nie dopełniła. Zgodnie z taryfikatorem mandatów, ukarany może zostać zatem kierujący pojazdem, który przewozi pasażerów niekorzystających z pasów bezpieczeństwa jak i osoba niekorzystająca z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy. Podsumowując, ukarany mandatem może zostać kierowca, pasażer a także oboje równocześnie.

Pasażer bez pasów a wysokość mandatu

Brak zapinania pasów bezpieczeństwa zgodnie z polskim prawem traktowany jest jako wykroczenie, regulowane w Kodeksie wykroczeń. Należy wskazać, że według art. 97 Uczestnik ruchu lub inna osoba znajdująca się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, a także właściciel lub posiadacz pojazdu, który wykracza przeciwko innym przepisom ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym lub przepisom wydanym na jej podstawie, podlega karze grzywny do 3000 złotych albo karze nagany.

Kierowca, który przewozi pasażerów, niekorzystających z pasów bezpieczeństwa narażony jest na mandat w wysokości 100 zł. Identyczna wysokość mandatu, grozi mu w przypadku, kiedy to on sam nie dopełnił obowiązku zapięcia pasów bezpieczeństwa.

Warto, jednak zaznaczyć, że wystawienie mandatu nie jest obligatoryjne. Posiłkując się art. 41 Kodeksu wykroczeń dot. środków oddziaływania wychowawczego W stosunku do sprawcy czynu można poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, ostrzeżeniu lub na zastosowaniu innych środków oddziaływania wychowawczego.

Przeczytaj również:
Czy zawsze za brak pasów bezpieczeństwa grozi mandat? 

Pasażer bez pasów a punkty karne

Nieprzestrzeganie przepisów ustawy o ruchu drogowym, dotyczących bezpiecznej jazdy powoduje także możliwość nałożenia punktów karnych na kierowcę.

Kierowca, który nie posiada zapiętych pasów bezpieczeństwa może zostać ukarany 2 punktami karnymi. W sytuacji, kiedy to pasażerowie, nie dostosowują się do przepisów ustawy i podróżują, bez zapiętych pasów bezpieczeństwa- na kierowcę mogą zostać nałożone 4 punkty karne. W pojeździe, w którym ani kierujący ani pasażerowie nie korzystają z pasów bezpieczeństwa istnieje możliwość nałożenia na kierowcę łącznie 6 punktów karnych.

Przeczytaj również:
Jak sprawdzić punkty karne?

Pasy bezpieczeństwa a statystyka

W 16 województwach w 86 punktach pomiarowych przeprowadzono badania mające na celu między innymi zebranie danych o stosowaniu pasów bezpieczeństwa przez kierujących i pasażerów pojazdów osobowych, dostawczych i ciężarowych. Zgodnie z nim wskaźnik używania pasów w samochodach osobowych w 2015 roku, biorąc pod uwagę pracę przewozową dla różnych rodzajów dróg jako czynnika wagowego, wyniósł 91%. Natomiast, wśród użytkowników samochodów osobowych pasy bezpieczeństwa stosowało 95% kierujących, 96% pasażerów z przodu oraz 76% pasażerów z tyłu.

Widzimy, więc, że tendencja do zapinania pasów utrzymuje się na stosunkowo wysokim poziomie. Kierujący są grupą osób, które w największym stopniu pamiętają o korzystaniu z pasów bezpieczeństwa. To właśnie on, ma duży wpływ na współpasażerów, by także i oni zapinali pasy bezpieczeństwa.

Kto nie musi zapinać pasów bezpieczeństwa?

Ustawa o ruchu drogowym, przewiduje jednak wyjątki od powyższego przepisu. Obowiązek korzystania z pasów bezpieczeństwa nie dotyczy:

  • osoby mającej zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do używania pasów bezpieczeństwa;
  • kobiety o widocznej ciąży;
  • kierującego taksówką podczas przewożenia pasażera;
  • instruktora lub egzaminatora podczas szkolenia lub egzaminowania;
  • policjanta – podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego – podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • Agencji Wywiadu – podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • Służby Kontrwywiadu Wojskowego – podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • Służby Wywiadu Wojskowego – podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • Centralnego Biura Antykorupcyjnego – podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej – podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • Służby Więziennej– podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • żołnierza Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej – podczas przewożenia osoby (osób) zatrzymanej;
  • funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa podczas wykonywania czynności służbowych;
  • żołnierza Żandarmerii Wojskowej podczas wykonywania czynności ochronnych;
  • zespołu medycznego w czasie udzielania pomocy medycznej;
  • konwojenta podczas przewożenia wartości pieniężnych;
  • osoby chorej lub niepełnosprawnej przewożonej na noszach lub w wózku inwalidzkim;
  • dziecka w wieku poniżej 3 lat przewożonego pojazdem kategorii M2 i M3;
  • dziecka przewożonego na zasadach przewidzianych w art. 2 ulgi przy przejazdach kolejowych i autobusowych na podstawie biletów jednorazowych ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 295).

Sprawę dotyczącą stosowania pasów bezpieczeństwa w Polsce w 2015 roku poruszono, również w I sesji pomiarowej przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Drogowego.

Pasażer bez pasów a Sąd Rejonowy

Tematyka bezpieczeństwa oraz zapinania pasów podczas jazdy autem była także poruszana przez polskie sądownictwo. 

Kolejnym orzeczeniem dotyczącym odpowiedzialności karnej w sytuacji braku zapięcia pasów bezpieczeństwa jest orzeczenie Sądu Rejonowego w Giżycku V Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w Węgorzewie z dnia 5 czerwca 2018 r. (sygn.. akt V W 43/18). )  Jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych, obwiniony [..] przewoził pasażera, który nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa, nie korzystał z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy. Naruszenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa stanowi wykroczenie określone w art. 97 k.w. Wykroczenia tego dopuszcza się zarówno kierujący pojazdem samochodowym, jak i osoba przewożona takim pojazdem, jeśli nie korzystają z pasów bezpieczeństwa. Ponadto kierujący pojazdem, który ma zapięte pasy bezpieczeństwa, ponosi odpowiedzialność za to wykroczenie, gdy pasażer nie korzysta z nich, niezależnie od odpowiedzialności pasażera. Odpowiedzialność pasażera wynika z niedostosowania się do nakazu płynącego z art. 39 ust. 1, który wyraźnie stanowi, że pasażer jest obowiązany korzystać z pasów bezpieczeństwa. Podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności w omawianym wyżej wypadku kierującego pojazdem stanowi przepis art. 45 ust. 2 pkt 3, zabraniający kierującemu pojazdem przewożenia pasażera w sposób niezgodny z art. 39, tj. niekorzystającego z pasów bezpieczeństwa, w sytuacji gdy jest to nakazane (R.A. Stefański, Pasy bezpieczeństwa, Kierowca i Prawo 1992, nr 6, s. 3.

Zapinanie pasów a Sąd Okręgowy

W podobnym tonie, wypowiedział się Sąd Okręgowy w Sieradzu w wyroku z dnia 17 października 2018 r. o sygnaturze akt I Ca 369/18:

Jakkolwiek Sąd Rejonowy przyjął, iż pełną odpowiedzialność za odstąpienie od zapięcia pasów bezpieczeństwa ponosi powód to wskazać należy, iż obowiązek dopilnowania tego, czy pasażerowie zapięli pasy bezpieczeństwa ciąży na kierowcy pojazdu

Zapinanie pasów a Sąd Najwyższy

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2013 r. o sygnaturze akt II KK 169/12: obowiązek dopilnowania tego, czy pasażerowie zapięli pasy bezpieczeństwa ciąży na kierowcy pojazdu. Jednocześnie jednak, nie zapięcie tych pasów przez pasażerów, mogło mieć fundamentalne znaczenie dla skutku będącego następstwem wypadku drogowego. W tym kontekście okoliczności w jakich doszło do niezapięcia pasów, mogą rzeczywiście być rozpatrywane jako przyczynienie się pokrzywdzonych do zintensyfikowania tych skutków, co mogłoby mieć znaczenie, przede wszystkim dla wymiaru kary.

Orzeczenia te, wskazują, więc, że to kierowca jest zobowiązany do zainicjowania i stworzenia bezpiecznych warunków jazdy innym pasażerom. To właśnie on, popełnia wykroczenie, mogące skutkować otrzymaniem mandatu i punktów karnych.

Zapinanie pasów bezpieczeństwa, poruszając się autem powinno być kwestią bezdyskusyjną. Odpowiedzialność prawna oraz związane z nią kary pieniężne, powinny być przestrogą dla kierowców oraz pasażerów przed łamaniem przepisów ustawy. Jednak to właśnie troska o własne życie i zdrowie powinna przyświecać wszystkim podróżującym.

chevron-down
Copy link