Wtórna zdolność odróżniająca opisowych znaków towarowych - ochrona marki #18

2 marca 2020
hello world!

Wtórna zdolność odróżniająca znaków towarowych to ciekawe zjawisko, które dotyczy opisowych znaków towarowych. W następstwie dużej popularności przekształcają się one w fantazyjne znaki towarowe. Te zaś mają pełną ochronę prawną oferowaną przez urzędy patentowe. Jak może dojść do takiej sytuacji?

Żeby w pełni zrozumieć wtórną zdolność odróżniającą, warto zapoznać się najpierw z jej przeciwieństwem. Chodzi mi oczywiście o pewne zjawisko znane pod nazwą degeneracji znaku towarowego. Innymi słowy, nazwa przedsiębiorstwa lub towaru traci swoją fantazyjność, ponieważ w oczach konsumentów staje się nazwą rodzajową. Ludzie zaczynają więc korzystać z tejże nazwy celem opisywania pewnej kategorii towarów lub usług. Z tego powodu nie kojarzą jej z konkretnym producentem. Dobrym przykładem jest słowo "adidas", które wielu osobom kojarzy się nie z marką, a z każdym butem sportowym typu sneakers.

Czym jest wtórna zdolność odróżniająca znaku towarowego?

Wtórną zdolnością odróżniającą są sytuacje, w których np. opisowy znak towarowy w następstwie ogromnej popularności zaczyna kojarzyć się konsumentom z określonym przedsiębiorcą. Tak więc jest to idealny temat dla kogoś, kto chce uzyskać ochronę znaku towarowego, a z oczywistych względów nie może jej otrzymać drogą standardową od UPRP, EUIPO, czy też WIPO. Oprócz opisowych znaków towarowych wtórna zdolność odróżniająca może pomóc w ochronie oznaczeń nieposiadających zdolności odróżniającej lub tych, które weszły do języka potocznego.

Urząd Patentowy nie może odmówić ochrony znaku towarowego, jeżeli przed datą ich zgłoszenia nabyły - w następstwie ich używania - charakteru odróżniającego. Dzieje się tak wtedy, kiedy znacząca grupa konsumentów (np. milion osób) poprawnie wskaże dane oznaczenie, jednocześnie bezbłędnie określając przedsiębiorcę, który się z nim utożsamia. Trzeba jednak o czymś pamiętać. By taka rejestracja się udała, Twój znak towarowy musi nabrać charakteru odróżniającego jeszcze przed datą zgłoszenia. Innymi słowy, jeżeli używasz opisowego znaku towarowego, to zanim go zgłosisz, postaraj się go dobrze wypromować. Jak pewnie się domyślasz, nie mówimy o konkretnym okresie i bardzo trudno jednoznacznie określić, czy nastał już "ten moment". Ciężko też wykazać, że dana marka kojarzy się jedynie z Twoją firmą, kiedy na rynku posługuje się nią jeszcze kilkanaście innych.

Opisowy znak towarowy a wtórna zdolność odróżniająca

Na temat opisowych znaków towarowych rozpisałem się w poprzednim artykule. W skrócie: są to oznaczenia, które jednoznacznie wskazują, jakie towary lub usługi oferuje przedsiębiorca. Konsument już po samej nazwie jest zatem w stanie rozszyfrować, czym zajmuje się dana firma. Bardzo fajnym przykładem jest firma PolskiBus, której nie udało się zastrzec określenia "polskibus".

Polski Bus logo (opisowy znak towarowy)

Jak zapewne zauważyłeś(aś), marka ta funkcjonuje na rynku od 2010 r. Wiele osób jest w stanie bezbłędnie skojarzyć nazwę PolskiBus z konkretnym biało-czerwonym przewoźnikiem. Z tego powodu istnieje ogromna szansa, że ten opisowy znak towarowy zyskałby wtórną zdolność odróżniającą.

Oznaczenia bez zdolności odróżniającej a wtórna zdolność odróżniająca

Jeżeli kiedykolwiek zdecydujesz się na rejestracje znaku towarowego, musisz pamiętać, żeby posiadał on zdolność odróżniającą. Tylko taki może uzyskać ochronę urzędu patentowego. Dzięki temu każdy konsument, dokonując zakupu produktu lub usługi, może podejmować w pełni świadome decyzje. Wszak wszystko, czego poszukuje, będzie określone konkretnym logiem lub nazwą. Wyobraź sobie stan, w którym np. woda sprzedawana byłaby w takich samych butelkach beż żadnej etykiety. Skąd mógłbyś wiedzieć, że nabyłeś właściwy towar?

Eksperci w urzędach patentowych wyjaśnią Ci jak zarejestrować znak towarowy. Możesz zawsze skorzystać również ze wsparcia rzecznika patentowego.

Kiedy więc znak towarowy posiada wtórną zdolność odróżniającą? Pora na przykład.

Coca-Cola kształt butelki bez zdolności odróżniającej (wtórna zdolność odróżniająca)...

Koncern Coca-Cola chciał zarejestrować powyższy kształt butelki dla swojego napoju (EUTM-010532687). Europejski Urząd Patentowy ds. Własności Intelektualnej nie wyraził na to zgody. Powód? Omawiany kształt był zbyt powszechny i podobnych używało bardzo wiele przedsiębiorstw. Co innego butelka zarejestrowana pod nr EUTM-010532653, którą możesz obejrzeć poniżej.

Coca-Cola kształt butelki posiadającej zdolność odróżniającą (wtórna zdolność odróżniająca)

Tak więc znakiem towarowym może być nawet butelka. Po prostu musi być wyjątkowa.

Nazwy wywodzące się z języka potocznego a wtórna zdolność odróżniająca

Nie można rejestrować nazw, które możemy spotkać w zbiorze słów używanych w języku potocznym. Kiedyś ktoś chciał zarejestrować nazwę "Wawa" (znak słowny, nr zgłoszenia: 389601, 16 klasa towarowa, 35 klasa towarowa, 41 klasa towarowa wg Klasyfikacji Nicejskiej). Ekspert z Urzędu Patentowego RP stwierdził (słusznie), że tak w mowie potocznej określa się Warszawę. Z tego powodu nie mógł pozwolić, by jeden podmiot rościł sobie prawo do używania tej nazwy. Co innego stworzyć słowno-graficzny znak towarowy, który chroni fantazyjną grafikę, a nie samą nazwę.

Radio Wawa logo (znak towarowy)

Z tego pomysłu skorzystało np. Radio WAWA (znak słowno-graficzny, nr zgłoszenia: 433830, 9 klasa towarowa, 16 klasa towarowa, 35 klasa usługowa, 38 klasa usługowa, 41 klasa usługowa wg Klasyfikacji Nicejskiej)

Kiedy Twój znak nabiera wtórnej zdolności odróżniającej?

W celu sprawdzenia, czy Twój znak towarowy nabrał wtórnej zdolności odróżniającej możesz zastosować pewien test. Na dole zobaczysz pewien kolor, którym sygnuje się znana marka czekolady.

Kolor zarejestrowany jako znak towarowy dla czekolady Milka nr EUTM 000031336

Raczej nie muszę wymieniać tu nazwy, prawda? Tak właśnie działa wtórna zdolność odróżniająca i właśnie taki znak towarowy możesz zastrzec w urzędzie patentowym. Pamiętaj tylko o tym, że w celu wykazania, czy oznaczenie nabyło wtórną zdolność odróżniającą, musisz używać go jako znaku towarowego. Najlepiej będzie, jeśli zdecydujesz się oznaczyć nim jeden towar lub usługę. Wąskie grono ułatwia sprawę. Kolejnym ważnym aspektem jest to, że monopolizacja (np. koloru) nie może szkodzić konkurencji. Z tego powodu uzyskanie wtórnej zdolności odróżniającej nie jest łatwe. Wyobraź sobie, co by się stało, gdyby rejestracja kolorów była łatwa? Świat stałby się czarno-biały. Albo nawet nie...

chevron-down
Copy link