Czym jest EUIPO? O Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej

25 lutego 2020
hello world!

Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej z pewnością jest urzędem, z pewnością jest europejski i z pewnością zajmuje się własnością intelektualną. Taka charakterystyka nie wyczerpuje jednak tematu.

Philip Kotler w swojej książce pt. Dziesięć śmiertelnych grzechów marketingu wspominał, że "markę buduje się za pomocą wielu narzędzi komunikacji, a także jakości wyrobu i jego opakowania, niezawodności w dostawach i fakturowaniu oraz wielu innych czynników. Do narzędzi komunikacji, które wpływają na wizerunek marki - pozytywny lub negatywny - zalicza się natomiast działania handlowców, pokazy branżowe, inicjatywy odpowiedzialności społecznej, a zwłaszcza opinie wyrażane przez klientów, konkurentów i dziennikarzy dokonujących porównań wyrobów". Do narzędzi komunikacji zaliczamy oczywiście nazwę i logo firmy.

Pisałem już o znakach towarowych, wspomniałem także, gdzie możesz je chronić i ile za to zapłacisz. Pora na drugą (zaraz po UPRP) instytucję, z którą możesz się spotkać w kontekście ochrony marki.

Czym jest EUIPO?

Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (dalej jako: EUIPO) powołano do życia w celach związanych ze znakami towarowymi. Po latach sprawnego działania dodano do jego właściwości obsługę wzorów wspólnotowych i "opiekę" nad utworami osieroconymi.

EUIPO powstał na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. Wtedy znany był on pod nazwą Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (dalej jako: OHIM). Zmieniło się to dopiero 23 marca 2016 r.

EUIPO powstał jako zdecentralizowana agencja Unii Europejskiej, która oferuje ochronę praw własności intelektualnej przedsiębiorstwom i innowatorom w całej Unii Europejskiej i poza nią. Urząd rejestruje ok. 135 000 unijnych znaków towarowych i blisko 100 000 wzorów rocznie, oferując ochronę własności intelektualnej firmom i osobom prywatnym na rynku składającym się z ok. 500 milionów konsumentów.

EUIPO w aktach prawnych

Współcześnie zadania EUIPO sprecyzowano w:

Zadania EUIPO

EUIPO jest urzędem właściwym w sprawach dotyczących znaków towarowych (od 1993 r.), wzorów wspólnotowych (od 2003 r.) i utworów osieroconych (od 2012 r.).

Do jego głównych zadań należą m.in.:

  • administracja systemem unijnego znaku towarowego i promocja tego systemu,
  • administracja systemu wzorów Unii Europejskiej i promocja tego systemu,
  • promocja konwergencji praktyk i narzędzi związanych ze znakami towarowymi i wzorami,
  • współpraca z centralnymi urzędami zajmującymi się ochroną własności przemysłowej w państwach członkowskich (w tym także z Urzędem Patentowym Rzeczpospolitej Polskiej), jak również z innymi instytucjami, organami, podmiotami, urzędami, organizacjami międzynarodowymi i organizacjami pozarządowymi (we wskazanym zakresie) zajmującymi się ochroną własności przemysłowej,
  • egzekucja praw własności intelektualnej,

Ważne! Prawa, o których mowa, znajdują się w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 386/2012 z dnia 19 kwietnia 2012 r. w sprawie powierzenia Urzędowi Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) zadań związanych z egzekwowaniem praw własności intelektualnej.

  • ochrona utworów osieroconych,

Ważne! Prawa, o których mowa, znajdują się w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2012/28/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie niektórych dozwolonych sposobów korzystania z utworów osieroconych.

  • mediacja w przypadku sporów,
  • publikacja Biuletynu Wzorów przemysłowych, Biuletynu Znaków Towarowych Unii Europejskiej, Dziennika Urzędowego EUIPO.

Przy EUIPO od czerwca 2012 r. prowadzone jest również Europejskie Obserwatorium ds. naruszeń praw własności intelektualnej. Obserwatorium pomaga podmiotom zainteresowanym w zwalczaniu piractwa komputerowego i podrabiania towarów. Pracownicy Urzędu pochodzą ze wszystkich krajów Europy i całego świata. W EUIPO obsługuje się pięć języków roboczych - angielski, francuski, niemiecki, włoski i hiszpański - i przetwarza wnioski w 23 językach urzędowych UE. Cały zespół składa się natomiast z blisko 800 specjalistów.

Władze EUIPO

Dyrektorem wykonawczym EUIPO jest Christian Archambeau (na zdjęciu), obywatel Belgii. Archambeau objął to stanowisko w dniu 1 października 2018 r. Wcześniej był zastępcą dyrektora wykonawczego Urzędu (od 2010 r.). Przed dołączeniem do EUIPO zajmował wyższe stanowiska kierownicze w Europejskim Urzędzie Patentowym (EPO) i Europejskiej Agencji Kosmicznej.

EUIPO - Christian Archambeau

Zastępcą dyrektora wykonawczego jest Andrea Di Carlo, obywatel Włoch. Di Carlo objął to stanowisko w dniu 1 listopada 2019 r. Wcześniej był on natomiast dyrektorem działu obsługi klienta Urzędu (od 2018 r.) oraz zastępcą dyrektora Departamentu Obserwatorium, a także zastępcą dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Spraw Prawnych w EUIPO.

Historia EUIPO (lata 1994-1996)

W 1994 r. powstał tzw. Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM). Jego siedziba znajdowała się w Alicante, w Hiszpanii. Instytucja ta miała za zadanie zarządzać ogólnym i utrwalonym w Unii Europejskiej prawem własności, jak również wspólnotowymi znakami towarowymi (CTM), znanymi dzisiaj jako unijne znaki towarowe.

W ciągu 25 lat OHIM zdążył przemienić się w EUIPO. Nowy urząd bardzo skutecznie zmodernizował krajobraz własności intelektualnej na terenie Unii Europejskiej. Innymi słowy, EUIPO zjednoczył wszystkie krajowe urzędy patentowe, z którymi rozpoczął czynną współpracę. Z perspektywy czasu można powiedzieć, że była to korzystna decyzja. Nie tylko dla samego Urzędu ds. Własności Intelektualnej, ale także dla wszystkich użytkowników unijnego systemu znaków towarowych i systemu projektowania, niezależnie od miejsca i sposobu, w jaki chcieli oni uzyskać ochronę.

Zanim jednak do tego doszło, OHIM był jedną z sześciu agencji, które utworzono na mocy Traktatu o Unii Europejskiej (1993 r.) znanego jako Traktat z Maastricht. OHIM stał się autonomiczną instytucją, zarówno pod względem administracyjnym, jak i finansowym. Jej zadaniem było wspomniane zarządzanie ogólnymi i utrwalonym prawami własności w UE, jak również zarządzanie CTM. Wtedy też władze Unii Europejskiej zdecydowały, że Hiszpania stanie się gospodarzem. W tamtym czasie w agencji pracowało zaledwie kilkunastu pracowników, a ich zadania koncentrowały się na przygotowaniu niezbędnej infrastruktury do zgłaszania nowego, jednolitego znaku towarowego na terenie Unii Europejskiej. Stało się to 1 kwietnia 1996 r.

Co ciekawe, już wtedy zdecydowano się przyjmować zgłoszenia dot. wspólnotowych znaków towarowych, tj. znaków mających ochronę na terenie całego obszaru UE we wszystkich (na ten okres) jedenastu językach. Sam urząd posługiwał się zaś pięcioma językami roboczymi - angielskim, francuskim, niemieckim, hiszpańskim i włoskim.

Pierwsze rejestracje wspólnotowych znaków towarowych

Dnia 1 kwietnia 1996 r. zakończono prace związane z utworzeniem OHIM. Wtedy też zaczęły wpływać pierwsze zgłoszenia dotyczące ochrony wspólnotowych znaków towarowych. Ilość zgłoszeń przerosła najśmielsze oczekiwania. Tylko bowiem w pierwszym miesiącu urzędnicy otrzymali prawie 22 tys. zgłoszeń. Żeby w pełni przybliżyć ci skalę sukcesu, wspomnę jedynie, że zgodnie z pierwotną prognozą w ciągu roku, tj. do dnia 1 kwietnia 1997 r., miało wpłynąć 15 tys. zgłoszeń. Tak więc do końca pamiętnego 1996 r. wpłynęło łącznie prawie 48 tys. zgłoszeń znaków towarowych. Dzięki temu organizacja stała się w pełni samowystarczalna pod względem finansowym.

Historia EUIPO (lata 1996-1999)

OHIM stworzył zestaw ściśle określonych zadań, do których wykonania obligowało go rozporządzenie UE. Najważniejsze okazało się oczywiście utworzenie kilku nowych wydziałów. Są nimi:

  • Wydział ds. sprzeciwów,
  • Wydział ds. unieważnień,
  • Izba Odwoławcza.

Dlaczego było to ważne? Wystarczy spojrzeć na pierwszy lepszy przykład. Już w pierwszym roku działalności Izby Odwoławczej jej członkowie (było ich zaledwie sześcioro) musieli zmierzyć się z dwudziestoma skomplikowanymi odwołaniami. Świadczy to o rosnącej potrzebie nie tylko rejestracji znaków towarowych, ale również ich obrony przed nieuczciwymi przedsiębiorcami.

Ogromny sukces sprawił, że OHIM zaczął się rozwijać. Dotychczasowe biura stały się niewystarczające. Pojawiła się zatem potrzeba zbudowania nowej, większej siedziby. Główna siedziba stanęła w Agua Amagra, na obrzeżach Alicante.

Rząd hiszpański okazał ogromne wsparcie. Dzięki lokalnej i regionalnej strukturze politycznej zabezpieczono teren nowej siedziby głównej. Oprócz budynku przybyło również wielu nowych pracowników, w tym także ekspertów ds. własności intelektualnej.

Historia EUIPO (lata 1999-2011)

Agencja OHIM miała już swoją stałą siedzibę. Technologie związane z elektronicznym zgłaszaniem wspólnotowych znaków towarowych stale ulepszano i uaktualniano. Wtedy też zaczęto myśleć nie tylko o znakach towarowych, ale również o wspólnotowych wzorach (RCD). Tak właśnie pojawiło się drugie jednolite prawo własności intelektualnej. Wspólnotowe wzory przemysłowe miały rozszerzyć zakres ochrony na terenie UE. Ta decyzja również okazała się "strzałem w dziesiątkę". Nowe przedsięwzięcie udało się rozpocząć w 2003 r. Wtedy to 1 kwietnia zarejestrowano pierwszy wzór wspólnotowy - kalkulator Casio.

EUIPO - Wspólnotowy znak przemysłowy nr 000000013-0001

Niedługo po tym, czyli w 2004 r., do Unii Europejskiej dołączyło dziesięć nowych krajów członkowskich, w tym także Polska. OHIM musiał wdrożyć nowe procedury i przygotować się na obsługę kolejnych regionów. Przede wszystkim należało uwzględnić 10 nowych języków, za pomocą których można było zgłaszać wzory i znaki towarowe. Powiększył się także zakres współpracy pomiędzy krajowymi urzędami patentowymi a OHIM.

W tym samym czasie OHIM rozpoczął pracę nad udostępnieniem otwartych baz danych dotyczących wzorów i znaków towarowych, tj. TMview i TMclass. Żeby w pełni zrozumieć, czym są powyższe bazy, warto zapoznać się z pojęciem Klasyfikacji Nicejskiej, jak również pojęciami klasy towarowej i klasy usługowej.

Historia EUIPO (lata 2012-2020)

Wraz z rozpoczęciem drugiej dekady XXI w. OHIM zdecydował się wprowadzić szereg zmian. Przez wzgląd na to, że:

  • współpraca z krajowymi i regionalnymi biurami ds. własności intelektualnej w UE stała się lepsza,
  • współpraca międzynarodowa znacznie się rozwinęła,

zdecydowano się opracować nowe narzędzia i e-usługi. Należało bowiem zapewnić użytkownikom w pełni elektroniczną obsługę w zakresie rejestracji i ochrony znaków towarowych i wzorów.

W 2015 r. powstał długo oczekiwany pakiet reformy znaków towarowych. Jego wejście w życie nastąpiło natomiast 23 marca 2016 r. Wtedy też nazwa OHIM ostatecznie zniknęła. Zamiast niej powstał EUIPO (Europejski Urząd ds. Własności Intelektualnej).

Logotyp Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO)

Powstała całkowicie nowa struktura opłat. W 2017 roku nastąpiła kolejna fala zmian. 1 października kolejny raz zmodernizowano system znaków towarowych UE, z korzyścią dla wszystkich użytkowników. Tak więc od wynajętego biura w 1994 r. EUIPO dotarło do specjalnie zaprojektowanego, ogromnego kampusu.

Główna siedziba Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO)

Budowę siedziby zakończono w 2018 r. Warto również wspomnieć, że budynek EUIPO jest bardzo ekologiczny. Panele słoneczne i turbiny wiatrowe pomagają zapewnić energię elektryczną. Woda deszczowa jest poddawana recyklingowi, a zużycie energii znacznie zmniejszone poprzez zastosowanie najnowocześniejszych technologii. "Biuro pozbawione papieru" - to kolejny cel EUIPO. Aby to osiągnąć, Urząd zdecydował się na rejestrację znaków towarowych i wzorów poprzez internet. Obecnie prawie 99% wszystkich zgłoszeń znaków towarowych składa się online, a ponad 75 000 użytkowników zarejestrowało się w strefie użytkownika witryny.

chevron-down
Copy link