Świadczenie postojowe – zmiany w przepisach dotyczących przeciwdziałania koronawirusowi

31 marca 2020
hello world!

Projekt ustawy z dnia 21 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw przewiduje, że świadczenie postojowe przysługuje, gdy w następstwie wystąpienia COVID-19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi zawarto umowę cywilnoprawną, trwającego nieprzerwanie co najmniej 30 dni kalendarzowych przed miesiącem, w którym złożono wniosek o świadczenie postojowe.

Komu przysługuje świadczenie postojowe?

Zgodnie z art. 15zr ust. 1 projektu ustawy, świadczenie postojowe przysługuje osobie:

  1. prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych,
  2. wykonującej umowę agencyjną, zlecenia, inną umowę o świadczenie usług. Warunkiem jest, żeby zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosować do niej przepisy dotyczące zlecenia albo umowę o dzieło,

jeżeli osoby te nie podlegają ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu.

Co istotne jednak, przyznanie świadczenia postojowego uzależnia się także od wysokości przychodu. Nie przysługuje ono bowiem osobie, której przychód uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc,.w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe,.był wyższy od 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. 

Co z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą? Świadczenie postojowe przysługuje im, jeżeli nie zawiesili prowadzenia działalności oraz jeżeli przychód z jej prowadzenia uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe był o co najmniej 15% niższy od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc. Świadczenie przestojowe przysługuje także wtedy,.gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą wprawdzie zawiesiła jej prowadzenie,.ale dokonała tego nie wcześniej niż w dniu 1 lutego 2020 r.

Z kolei w przypadku osób wykonujących umowę cywilnoprawną świadczenie postojowe przysługuje, jeżeli umowa cywilnoprawna została zawarta nie później niż w dniu 1 lutego 2020 r. oraz jeżeli wynagrodzenie z tytułu jej wykonywania wynosi nie mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r. Osobie wykonującej umowę zlecenia świadczenie postojowe nie przysługuje, jeżeli zleceniodawca otrzymał pomoc na wypłatę wynagrodzeń w ramach rozwiązań związanych z przeciwdziałaniem skutkom gospodarczym wywołanym COVID-19.

Osoby zamieszkujące na terytorium RP

Świadczenie postojowe przysługuje również osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są:

  1. obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub
  2. posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub
  3. cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wysokość świadczenia

Co do zasady, świadczenie postojowe przysługuje jednorazowo (art. 15zs projektu ustawy) i finansuje się je z Funduszu Pracy. Co do zasady, przysługuje ono w wysokości 80% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r. Wyjątek stanowi świadczenie przyznawane osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą – przysługuje ono w wysokości 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Należy też pamiętać, że w razie zbiegu prawa do więcej niż jednego świadczenia postojowego przysługuje jedno świadczenie postojowe.

Wniosek o przyznanie świadczenia postojowego

Ustalenie prawa do świadczenia postojowego następuje na wniosek osoby uprawnionej. Wniosek ten składany jest do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku osoby wykonującej umowę cywilnoprawną wniosek ten składa się za pośrednictwem odpowiednio zleceniodawcy lub zamawiającego. Każdorazowo wniosek o przyznanie świadczenia postojowego powinien zawierać:

  1. dane osoby uprawnionej (imię i nazwisko; numer PESEL, serię i numer dowodu osobistego lub numer paszportu, numer NIP albo REGON; adres miejsca zamieszkania;, nazwę skróconą płatnika składek oraz adres wykonywania działalności),
  2. wskazanie rachunku płatniczego osoby uprawnionej  prowadzonego w kraju lub wydanego w kraju instrumentu płatniczego,
  3. dane odpowiednio zleceniodawcy albo zamawiającego, za pośrednictwem którego składany jest wniosek (imię i nazwisko, nazwę skróconą; numer NIP albo, jeżeli nie nadano tego numeru, PESEL, REGON; adres wykonywania działalności albo adres zamieszkania),
  4. oświadczenie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą potwierdzające:
    1. uzyskanie w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe przychodu nie wyższego od 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.,
    2. przestój  w prowadzeniu działalności,
    3. uzyskanie w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe przychodu o co najmniej 15% niższego od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc, jeżeli nie zawiesiła prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej;
  5. oświadczenie osoby wykonującej umowę cywilnoprawną potwierdzające uzyskanie w miesiącu poprzedzającym miesiąc,.w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe przychodu nie wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r;
  6. inne informacje niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia postojowego;
  7. podpis wnioskodawcy.

Załączniki do wniosku zleceniodawcy lub zamawiającego 

Odpowiednio zleceniodawca lub zamawiający załącza do wniosku ponadto:

  1. oświadczenie potwierdzające niedojście do skutku lub ograniczenie wykonywania umowy cywilnoprawnej z powodu przestoju w prowadzeniu działalności, datę zawarcia i  wysokość wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej oraz nieotrzymanie pomocy na wypłatę wynagrodzeń);
  2. kopię umowy cywilnoprawnej.

Formy wniesienia wniosku; ponowne otrzymanie świadczenia

Wniosek o przyznanie świadczenia postojowego można złożyć w formie:

  • dokumentu papierowego albo
  • dokumentu elektronicznego opatrzonego
    • kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
    • podpisem zaufanym albo
    • podpisem osobistym, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z art. 15zt ust. 1 projektu ustawy, Prezes ZUS może przyznać świadczenie postojowe po raz drugi na wniosek osoby, której wypłacono świadczenie postojowe. Jednak wypłata świadczenia postojowego po raz drugi może zostać dokonana nie wcześniej niż w miesiącu następującym po miesiącu wypłaty postojowego.

Odmowa przyznania świadczenia postojowego

Zgodnie z art. 15zv ust. 1 projektu ustawy, odmowa prawa do świadczenia postojowego następuje w drodze decyzji. Od decyzji o odmowie prawa do świadczenia postojowego przysługuje odwołanie do właściwego sądu. Do odwołania stosuje się odpowiednio przepisy kpc dotyczące postępowań z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Nienależnie pobrane świadczenie

Artykuł 15zx stanowi, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie postojowe, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Za nienależnie pobrane świadczenie postojowe uważa się świadczenie:

  1. przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie;
  2. wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona, z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Odsetki naliczane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia postojowego do dnia zwrotu.

Należy jednak pamiętać o pewnym fakcie. Niedopuszczalne jest wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego później niż w terminie 5 lat od dnia, w którym wypłacono nienależne świadczenie postojowe. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń ustalone prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat. Termin ten liczymy natomiast od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia stała się prawomocna.

chevron-down
Copy link