Zmiana nazwiska własnego i dzieci po rozwodzie. Lepiej się pospieszyć!

26 września 2019
/

Rozwód to prawne zakończenie nieudanego związku. Wraz z wyrokiem sądowym byli małżonkowie mogą się od siebie odciąć. Oczywiście nie zawsze jest to pełna rozłąka – często konieczne jest podjęcie pewnej współpracy w zakresie rodzicielstwa czy podziału majątku. Po rozwiązaniu małżeństwa dawni partnerzy zaczynają jednak całkiem nowe życie. Ważnym symbolem jest tutaj powrót do poprzednio noszonego nazwiska. Często zmiana ta dotyczy również dzieci. Jak ją przeprowadzić?

W przypadku zmiany własnego nazwiska najważniejsze jest szybkie działanie. Korekta danych identyfikacyjnych dziecka wymaga z kolei współpracy między byłymi małżonkami. Obydwu tych zmian nie można dokonać łącznie. Prawne procedury są tutaj bowiem zupełnie odrębne.

Zmiana własnego nazwiska po rozwodzie

Powrót do nazwiska noszonego przed ślubem jest łatwy. Pod warunkiem, że dokona się tego w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Czyli albo od chwili wydania orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, albo od upływu terminu na zaskarżenie rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego (jeśli apelacja nie wniosła żadna ze stron).

Cała procedura jest prosta. Wystarczy zgłosić się do dowolnego urzędu stanu cywilnego (nawet w obcym mieście) albo do konsula (będąc za granicą). Przed wizytą należy przygotować:

  • dowód tożsamości,
  • dowód uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 11 zł albo konsularnej w wysokości 50 euro (możliwa jest również zapłata w kasie urzędu),
  • informację o miejscu sporządzenia aktu małżeństwa i dacie uprawomocnienia się wyroku rozwodowego,
  • odpis prawomocnego orzeczenia o rozwodzie lub odpis zupełny aktu małżeństwa z wpisem o rozwodzie (czyli wzmianką o rozwodzie) — jeśli oświadczenie składane jest przed konsulem.

Cała sprawa załatwiana jest od ręki. Wszystko dzięki temu, że urzędnik nie musi wydawać żadnej decyzji administracyjnej. Jego rola polega jedynie na odebraniu oświadczenia od osoby zainteresowanej. Jeśli tylko wszystkie dokumenty będą poprawnie zebrane, procedura powrotu do dawnego nazwiska potrwa kilka minut.

Problem pojawia się wtedy, gdy były małżonek spóźni się ze złożeniem oświadczenia. Wtedy pozostaje złożyć wniosek o zmianę nazwiska w standardowym trybie. Warto jedynie wspomnieć, że dokonanie takiej korekty jest dopuszczalne jedynie z ważnych powodów. Rozwodnik musi przekonać urzędników, że obecne nazwisko go ośmiesza, faktycznie nie używa go albo wywołuje traumatyczne wspomnienia (co należy udokumentować).

Przeczytaj również:
Zmiana imienia i nazwiska

Jak przebiega zmiana nazwiska po rozwodzie?

Zmiana nazwiska dziecka

Zasadą jest, że zmiana nazwiska rodziców pociąga za sobą zmianę nazwiska dziecka. Dotyczy to jednak sytuacji, w której na korektę swoich danych decydują się oboje małżonkowie. Jeśli taką decyzję podejmuje tylko jeden z rodziców – właśnie w przypadku rozwodu – wtedy do zmiany nazwiska dziecka konieczna jest zgoda drugiego z opiekunów prawnych. Wyjątkiem jest sytuacja, w której ten rzeczony drugi rodzic:

  • nie żyje,
  • nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych (jest ubezwłasnowolniony),
  • jest całkowicie pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Do tego, w przypadku ukończenia przez dziecko 13. roku życia, potrzebna jest również jego zgoda. Jeśli wszyscy zainteresowani mają jednakowy pogląd na sprawę, wystarczy udać się do kierownika urzędu stanu cywilnego. Stosowna zgoda może być również wyrażona w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Wobec tego, że rozwodnicy są często ze sobą skonfliktowani, trudno taką zgodę uzyskać. Poza tym raczej mało prawdopodobne zdaje się, aby w normalnych warunkach jeden z rodziców entuzjastycznie podchodził do pozbawienia potomka jego nazwiska. W takiej problematycznej sytuacji pozostaje jedynie możliwość przekazania sprawy do Sądu Opiekuńczego. Ten – kierując się oczywiście dobrem dziecka – może podjąć decyzję za skonfliktowanych rodziców.

Przeczytaj również:
Jakie uprawnienia ma rodzic z ograniczoną władzą rodzicielską?

Jeśli natomiast rodzic chce zmienić nazwisko dziecka bez zmiany własnego, procedura musi być przeprowadzona w zwykłym trybie (postępowanie administracyjne zwieńczone decyzją). Poza zgodą drugiego z opiekunów konieczne jest spełnienie wyżej wskazanych przesłanek (noszenie nazwiska ośmieszającego czy inna ważna przyczyna).