Czym jest opisowy znak towarowy? - ochrona marki #17

28 lutego 2020
hello world!

Jeżeli kiedykolwiek zechcesz założyć działalność gospodarczą, lepiej zastanów się dobrze, zanim zdecydujesz się na opisowy znak towarowy. Wiele osób dokonuje takiego wyboru, nie mając świadomości, jakie problemy mogą pojawić się później.

Możliwe, że spotkałeś się wcześniej z przedsiębiorstwem o nazwie "Fabryka Języka". Oczywiście nie dlatego, że mamy do czynienia z ogromną korporacją. Powód jest inny. Bardzo wielu przedsiębiorców zdecydowało się nazwać tak swoją szkołę językową. Fajna gra słów, a do tego się rymuje. Nikt nie zwrócił jednak uwagi na to, że taka nazwa od strony prawnej stanowi katastrofę. Inwestujesz w markę, której właścicielem nie jesteś i nigdy nie będziesz. Każdy zawsze będzie jej mógł legalnie używać. Dlaczego? Bo "Fabryka Języka" to opisowy znak towarowy.

Tworząc przedsiębiorstwo i wymyślając dla niego nazwę oraz logo, zapewne chcesz wyróżnić się na rynku. Żeby tego dokonać, musisz stworzyć markę, którą będzie można zmonopolizować. Możesz to zrobić w Urzędzie Patentowym RP, EUIPO lub WIPO. Zanim jednak do tego dojdzie, dobrze byłoby zapoznać się z pojęciem znaku towarowego, procesem uzyskania dla niego ochrony, jak również z ceną takiej przyjemności. Potem odbierzesz świadectwo ochronne i gotowe.

Tutaj chciałbym zwrócić Twoją uwagę na jedną rzecz. Znak towarowy musi nadawać się do odróżnienia towarów lub usług jednego przedsiębiorcy od tego samego rodzaju towarów lub usług innego przedsiębiorcy. Jest to tzw. zdolność odróżniająca. Tyle tytułem wstępu. Czym zatem jest opisowy znak towarowy? Żeby najlepiej wytłumaczyć Ci, co znaczy to pojęcie, posłużę się przykładem.

Opisowy znak towarowy w praktyce

Biuro rzecznika patentowego

- Dzień dobry, w czym mogę pomóc?

- Dzień dobry. Interesuje mnie zastrzeżenie nazwy mojej firmy.

- Nie ma najmniejszego problemu. Zrobię wszystko, co w mojej mocy. Zacznijmy jednak od samego początku. Jak brzmi wymyślona przez Pana nazwa?

- Serwis Komputerowy 24h. Chciałbym również zastrzec domenę internetową o nazwie serwiskomputerowy24.pl.

- Rozumiem, że chciałby Pan zająć się obsługą klientów, którzy mają problem ze sprzętem komputerowym. Oferuje Pan również działanie w wymiarze dobowym przez siedem dni w tygodniu?

- Tak, taki mam plan. 

- No to mamy problem. Określenie, które wybrał Pan do stworzenia nazwy jest dokładnie takie samo jak usługa, którą Pan oferuje. Jest to tzw. opisowy znak towarowy i niestety nie podlega on ochronie. Pana konkurencja może również posiadać serwis komputerowy i również oferować pomoc 24/7. Innymi słowy, nie możemy zabronić innym przedsiębiorcom używania słów, które są znane i często używane w obiegu.

- To może KompuT-rex?

- Już lepiej. Kawy?

Podstawową funkcją znaku towarowego jest wskazywanie na pochodzenie towaru lub usługi. Z tego powodu opisowe znaki towarowe (które możemy nazwać również ogólnoinformacyjnymi) nie spełniają takiej funkcji.

Opisowy znak towarowy w teorii

Zakaz rejestrowania opisowych znaków towarowych ustawodawca umieścił w art. 129¹ ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z jego treścią przedsiębiorca nie otrzyma prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.

Opisowe znaki towarowe nie są rejestrowane, ponieważ w Polsce, jak również na całym świecie, obowiązuje zasada, w myśl której pewne słowa i oznaczenia powinny być dostępne dla każdego. Warto przytoczyć kilka nazw, których możliwość zarejestrowania utrudniłaby z pewnością wszystkim życie: chleb, pies, drzewo, komputer, samochód, dom, narzędzia, frytki itd. Podsumowując, gdyby opisowy znak towarowy był legalny, każdy z nas łamałby prawo, komunikując się z inną osobą.

Kojarzysz taką markę jak iperfumy.pl? Jakiś czas temu bardzo inwestowała w promocję swojego wizerunku.

 

iperfumy logo (opisowy znak towarowy)...

Patrząc na nazwę, wiesz już zapewne dwie rzeczy:

  • jakie towary oferuje,
  • na jakiej stronie znajdziesz sklep internetowy.

Osoby decyzyjne zapewne odwiedziły rzecznika patentowego i poprosiły o pomoc przy rejestracji znaku towarowego. Tam też dowiedziały się, że nie mogą zabronić innemu przedsiębiorcy na prowadzenie sklepu pod nazwą iperfumy.com.pl. Jakiś czas później marka iperfumy.pl przekształciła się w notino.pl

Notino logo - znak towarowy

Tak sprawne działanie pomogło marce utrzymać się w czołówce kosmetycznych sklepów internetowych, przy jednoczesnym zwiększeniu ochrony własnej marki. Na podobnej zasadzie pojawiła się marka OLX.

Tablica.pl (opisowy znak towarowy)...

 

W całej karierze istnienia Urzędu Patentowego RP pojawiło się wiele zgłoszeń, w których pewne podmioty usilnie próbowały zarejestrować opisowy znak towarowy. Skłamałbym, gdybym powiedział, że wszystkim się nie udało. Ale po kolei...

Najciekawsze odmowy rejestracji opisowych znaków towarowych

PolskiBus - przedsiębiorstwo zajmujące się transportem autobusowym, którego raczej nie muszę przedstawiać, ponieważ każdy z nas miał z nim do czynienia. Niekoniecznie musiałeś(aś) nim podróżować, ale z pewnością zobaczyłeś(aś) go na trasie lub na dworcu. UPRP odmówił przyznania mu prawa ochronnego na nazwę "polskibus"(znak słowny, nr zgłoszenia: 374320, 35 klasa usługowa i 39 klasa usługowa wg Klasyfikacji Nicejskiej).

Sprawdź w: wyszukiwarka Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej (kategoria: znaki towarowe).

Polski Bus logo (opisowy znak towarowy)

Spirytus Rektyfikowany - zdaniem wnoszącego sprzeciw renoma znaku towarowego jest niewątpliwa. Na tę okoliczność przedłożył on wizerunki etykiet produktu z różnych lat oraz umowy licencyjne mające wskazywać grafikę, w jakiej używane były znaki należące do licencjobiorców.

Spiritus rektyfikowany (opisowy znak towarowy)

Sąd był jednak innego zdania. W orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II GSK 2802/14) możemy przeczytać, że "ani pojęcie spirytus, ani pojęcie rektyfikowany nie są określeniami fantazyjnymi, zawierają natomiast informację o rodzaju towaru i technologicznym procesie jego uzyskania, a zatem są to oznaczenia opisowe, znajdujące się w domenie publicznej, których mogą używać w obrocie inni przedsiębiorcy".

Najciekawsze akceptacje rejestracji opisowych znaków towarowych

Trytytka to opaska zaciskowa wykonana z tworzywa sztucznego. Składa się z główki posiadającej zapadkę i zębatej taśmy. Ludzie używają jej głównie do spinania wiązek kablowych. Z powodzeniem może zastąpić drut i sznurek przy mocowaniu “czegokolwiek do czegokolwiek”. Choć wiele osób już wie, czym jest wspomniana trytytka, to zdaniem Urzędu Patentowego nie było przeciwwskazań do rejestracji (znak słowny, nr zgłoszenia: 303165, 20 klasa towarowa wg Klasyfikacji Nicejskiej). Co innego, gdyby składający zgłoszenie chciał zastrzec sformułowanie "opaska zaciskowa".

 

Trytytka (Opisowy znak towarowy)

Kolejnym bardzo kontrowersyjnym słowem, które udało się zarejestrować jest "paczkomat" (znak słowny, nr zgłoszenia: 351403 - PACZKOMAT, nr zgłoszenia: 440460 - Paczkomat, 6 klasa towarowa, 7 klasa towarowa, 9 klasa towarowa, 35 klasa usługowa, 39 klasa usługowa wg Klasyfikacji Nicejskiej). Te pojęcie zostało zawłaszczone przez spółkę InPost. Przez wzgląd na ogromną popularność, jak również przez to, że ludzie zaczęli używać tej nazwy bez kontekstu do znaku towarowego, Poczta Polska stara się unieważnić niniejszy znak towarowy. Moim zdaniem nie powinno do tego dojść. W Polsce wiele osób na buty sportowe (sneakersy) mówi po prostu "adidasy". Czy to powód by marce Adidas odebrać jej prawa?

Paczkomat (opisowy znak towarowy)...Lubisz słodycze? Karol Wedel też je uwielbiał i stworzył przedsiębiorstwo wytwarzające wyroby czekoladowe oraz cukiernicze. Jego firma działa od 1851 r. i jest najstarszą w Polsce fabryką czekolady, w której powstaje znane nam wszystkim "Ptasie Mleczko" (znak słowny, nr zgłoszenia: 309143, 30 klasa towarowa wg Klasyfikacji Nicejskiej). Jakiś czas temu spółkę wykupił japoński koncern Lotte, który usilnie starał się odzyskać prawa do wyłącznego używania  określenia "Ptasie Mleczko". Batalia nie jest łatwa i wielu konkurentów zgłasza swój sprzeciw, jednakże w tym momencie "Ptasie Mleczko" stanowi znak towarowy.

Ptasie Mleczko (opisowy znak towarowy)......

Słyszysz sformułowanie "Ptasie Mleczko" i od razu przychodzi Ci na myśl pudełko słodyczy stworzone przez firmę Wedel. Moim zdaniem to powinno wystarczyć, by się obronić.

Jak zastrzec opisowy znak towarowy?

Jedynym sposobem, żeby zarejestrować opisowy znak towarowy jest "opakowanie" go w szatę graficzną. To właśnie ona nada zdolność odróżniającą wymaganą do zarejestrowania oznaczenia. Innymi słowy, to właśnie ten fantazyjny wygląd, a nie zawarte w nim słowo, będzie objęty ochroną. Tak więc, jeżeli bardzo chcesz, by Twój znak towarowy nawiązywał do branży w której działasz - to możesz to zrobić. Bądź jednak ostrożny. Granica pomiędzy aluzyjnym a opisowym znakiem towarowym jest bardzo nieostra. Poniżej przykład, żebyś zrozumiał(a), o co mi chodzi.

Apteo logo (aluzyjny znak towarowy)

Przedsiębiorstwo Apteo bezpośrednio nawiązuje do słowa apteka. Jednocześnie słowo "apteo" jest słowem fantazyjnym, a więc całkowicie wymyślonym i nie spotykanym w obiegu. Z tego względu udało się je zastrzec w urzędzie patentowym (znak słowny, nr zgłoszenia: 374918, 35 klasa towarowa, 41 klasa towarowa, 44 klasa towarowa wg Klasyfikacji Nicejskiej).

chevron-down
Copy link